Karakter Dizileri – C Programlama Dili

C dilinde string veri tipinin olmadığından bahsetmiştik.
Bunun yerine stringler aslında karakter dizileridir tanımından yola çıkarak,
string değer yazdırmak istediğimizde karakter dizilerini kullandığımıza da yer
verdik.

Karakter dizileri programlarımızda; ad-soyad, mesaj gibi verileri saklamak için kullandığımız veri tipidir. Karakter dizileri de normal bir dizi tanımlar gibi tanımlanır. Sadece tür kısmını char belirtmemiz gerekir.

char mesaj[50];

tanımı ile 50 karakterlik bir karakter dizisi tanımlamış oluruz. Bu dizinin tüm karakterleri harf olmak zorunda değildir, sayısal değerler ya da sembollere de yer verebiliriz.

Ancak sayısal dizilerden farklı olarak, karakter dizileri ile yapılabilecek işlemler veya kullanım alanları farklı olabilir. Ayrıca C dilinin karakter dizileri ile ilgili sunduğu destek ve fonksiyonlar da sayısal veri dizilerine göre farklıdır.

Bir karakter dizisi tanımlandığında, derleyici dizinin sonunu belirlemek adına otomatik olarak dizinin sonuna ‘\0’ değeri ekler. Bu karakter, bir karakter dizisi için önemlidir. Dizinin sonuna gelinip gelinmediğini anlamak için hem C dilindeki fonksiyonlarda hem de yazdığımız programlarda bu karakterden faydalanırız.

Sonlandırıcı karakter olarak da ifade edilen bu karakter; dizinin sonunu gösterdiği gibi ASCII tablosundaki  ‘\0’ nolu karaktere karşılık gelir.

Özetle karakter dizisi, ‘\0’ NULL değer ile sona eren bir char dizisidir.

Karakter Dizileri İlk Değer Ataması

Karakter dizilerine ilk değer ataması 2 türlü yapılır. Birincisi aşağıdaki gibidir :

char mesaj[8]  = {‘D’ , ’i’ , ’z’ , ’i’ , ’l’ , ’e’ ,’r’, ‘\0’};

Bu tanımlamada olduğu gibi dizi elemanlarını tek tek değer vereceksek, dizinin sonlandırıcı karakterini programcının girmesi gerekir.

İkincisi ise

char mesaj[8] = “Diziler”;

şeklindedir ki, bu tanımlamada sonlandırıcı karakter, derleyici  tarafından otomatik olarak eklenir. Bu sebeple bir karakter dizisine toplu değer ataması yaparken dizi eleman sayısından 1 eksik atama yapılmalıdır.

Klavyeden Karakter Dizisi Okuma ve Yazdırma

C dilinde klavyeden girilen karakter dizileri, standart input output kütüphanesinin bir fonksiyonu olan gets() fonksiyonu ile okutulabilir.

Bu fonksiyon, “stdio.h” header dosyasında tanımlı olduğundan  programımıza bu başlık dosyasını eklemeliyiz.

gets() fonksiyonunun kullanımını basit bir uygulamada görelim :

Bu uygulamada klavyeden karakter dizisi okuması yapılmış ve  okutulan karakter dizisi ekrana 2 farklı yöntem kullanılarak yazdırılmıştır. Ayrıca klavyeden okutulan mesajın kaç karakter olduğu bilgisi de hesaplatılmıştır.

Şimdi uygulamayı adım adım inceleyelim :

char mesaj[100];

ifadesi ile 100 karakterlik adı mesaj olan bir char dizisi tanımladık. Sonrasında sayac adında ilk değeri 0 olan int bir değişken tanımladık. Bu değişkeni, char dizisinin eleman sayısını bulmak için kullanacağız.

Sonrasında kullanıcıdan bir mesaj yazmasını istediğimiz bir printf() fonksiyonu geliyor. Ve arkasından gelen gets() fonksiyonu ise kullanıcının gireceği string ifadeyi almak için kullanıldı :

gets(mesaj); //Sadece dizi adının verildiğine dikkat edin.

Kullanıcının girdiği metinsel ifade mesaj adındaki karakter dizisine gets() fonksiyonu ile atandıktan sonra bir while döngüsü geliyor.

Bu döngü dizinin her bir elemanının sonlandırıcı karakter olup olmadığını sorguluyor :

while(mesaj[sayac] != '\0') // son karaktere eşit olmadığı sürece

Yani bu döngü son karakteri görene kadar devam edecektir, ve her bir adımda

sayac++;

ifadesi ile sayac değişkenimizin değerini bir artıracaktır. Nihayetinde sonlandırıcı karakteri okuduğu zaman şart sağlanmadığından döngüden çıkılacaktır.

Böylelikle sayac değişkenimizin içinde girilen mesajın karakter boyutu tutulmaktadır.

Uygulamanın son kısmında verilen printf() fonksiyonları bizim için oldukça önemli :

printf("\n\tMesajınız : %s", mesaj); //string yazdırma 1.yöntem
printf("\n\tMesajınız %d karakterdir", sayac);
printf("\n\t**\n\t");
printf(mesaj); //string yazdırma 2.yöntem

Aşağıdaki printf() fonksiyonlarının ikisi de karakter dizisi yazdırmaya yaramaktadır :

printf("\n\tMesajınız : %s", mesaj); //string yazdırma 1.yöntem
printf(mesaj); //string yazdırma 2.yöntem

Her ikisinde de karakter dizisi için dizi isminin kullanıldığını fark etmişsinizdir. Ayrıca 1.yöntemde karakter dizisini ekrana yazdırmak için %s sabitinin kullanımı önemlidir.

Çıktımız aşağıdaki gibidir :

string.h Kütüphanesi Fonksiyonları

C dilinde diğer dizilerden farklı olarak karakter dizilerine ait fonksiyonların varlığından bahsettik. Bu fonksiyonlar “string.h” header dosyasında tanımlanmıştır. Bu sebeple bu fonksiyonlardan herhangi birini programımızda kullanırsak, bu kütüphaneyi kodumuza dahil etmemiz gerekmektedir.

strlen(sdizi)

strlen(sdizi) fonksiyonu, sdizi ile belirtilen karakter dizisinin uzunluğunu verir..

Uygulaması ise aşağıdaki gibidir :

Çıktımız ise aşağıdaki gibidir :

strcpy(sdizi1, sdizi2)

Bu fonksiyon sdizi2 ile belirtilen karakter dizisini sdizi1 ile belirtilen karakter dizisine kopyalar.

C dilinde karakter dizilerini birbirine atamak için bir tane atama operatörü kullanmak yeterli değildir. Bir diziyi başka bir diziye kopyalamak için dizi elemanlarını tek tek birbirine bir döngü içerisinde atamak gerekir.

Bu sebeple strcpy() fonksiyonu bize oldukça kolaylık sağlar.

Fikir vermesi adına uygulaması aşağıdaki gibidir :

Çıktımız ise aşağıdaki gibidir :

strcmp(sdizi1, sdizi2)

strcmp(sdizi1, sdizi2) fonksiyonu parametre olarak verdiğimiz iki karakter dizisini karşılaştırır. Eğer bu iki karakter dizisi :

• Eşitse sdizi1 == sdizi 2 ise 0 (sıfır)
• Büyükse sdizi1 > sdizi2 ise pozitif
• Küçükse sdizi1 < sdizi2 ise negatif

Değer döndürür.

Ancak bu karşılaştırmayı sözlüksel olarak yaptığı için bu fonksiyonu iki karakter dizisinin eşit olup olmama durumu için kullanmak daha mantıklı olacaktır.

Kullanımı hakkında fikir vermesi için ufak bir uygulama yapalım :

Çıktımız ise aşağıdaki gibidir :

strcat (sdizi1, sdizi2)

Bu fonksiyon ise parametre olarak verilen iki diziyi birleştirmek için kullanılır. sdizi1 ile sdizi2 birleştirir ve sonucu sdizi1 içinde saklar.

İki karakter dizisini birleştiren basit bir uygulama yaparak kullanımını görelim :

Çıktımız ise aşağıdaki gibidir :

Bugünlük bu kadar, umarım faydalı bir çalışma olmuştur.

Uygulama noktasında herhangi bir sorun yaşarsanız aşağıdaki yorum panelini kullanarak iletişime geçmekten çekinmeyin lütfen. Teşekkürler.

Kaynak belirtilmeyen görseller @etasarim a aittir. / Pictures that don’t have any source belongs to @etasarim.

---

Posted from my blog with SteemPress : http://etasarim.cloudaccess.host/19/03/2019/karakter-dizileri-c-programlama-dili/

---