"Litwa - obyczaje i zwyczaje": Pogrzeby (cz. II)

in polish •  3 months ago 

02224v.jpg

U Litwinów i Żmudzinów, gdy który czuł się już śmiertelnym, zdobywał się według możności na beczkę, albo na dwie piwa, kazał uprosić przyjaciół i wszystkich, co w tejże wsi wspólnie z nim mieszkali.

Skoro się zgromadzili zaproszeni, chory przepraszał ich i żegnał się z nimi. Gdy umarł, ciało jego w łaźni czysto wymywszy i ubrawszy w białą koszulę długą, jak był obyczaj; posadzili go na stołku, i pili do niego przyjaciele temi słowy smętnemi i żałobnemi mówiąc:

"Ja do ciebie piję miły przyjacielu; i czemuś umarł? a wszak masz swoję miłą małżonkę, dziatki, bydło, przyjaciół, i wszystkiego dostatek."

Potém do niego drugi raz pili na dobranoc, i prosili go, ażeby raczył na tamtym świecie pozdrowić ich ojce, matki, braci, siostry, krewnych i przyjaciół; aby tam z niemi, łaskawie i sąsiedzko obchodził, jako tu oni z nim się obchodzili za żywota. Ubierali go potém w szaty, przypasywali mu kord albo siekierę, obwiązywali ręcznik około szyi, w której mu kilka groszy, według możności kładli, na strawę zaś chleba z solą i konew piwa w grób stawiali. Jeżeli to była niewiasta której pogrzeb obchodzili, dawali jej nici i igłę, ażeby sobie zaszyła, jeżeli jej się co zedrze na tamtym świecie, a kiedy ją wieźli do grobu, wtenczas przyjaciele, (mówi Stryjkowski), wszyscy idą processyą, szermując nożami w górę, wielkim głosem wołając: "Gejgejte, begaite Pikole." 144).

To jest: "Uciekajcie, biegajcie precz od ciała tego, wy djabli" 145).


/144/ Pikollo, Pikoł, albo Poklus, bóg piekielny, a jak go Stryjkowski na str. 148 nazywa, djabeł.

/145/ Tłómaczenie na polskie tych wyrazów jest niewłaściwe. Stryjkowski chociaż kanonik Żmudzki, po litewsku jednak nie umiał, mamy przed sobą tego dowod w liście pisanym do księdza prałata Gimbutta, na którego żmudzkie pisanie, odpowiada po polsku i wyznaje, iż oprócz Tegul bubs (zamiast bus) pagarbintas i unt umżiu umzinuju, więcéj po litewsku nie umie. Mylnie nawet przez nieznajomość położył „Gegeite, begaite, w miejsce Ginkiet, biekiet Pikole, co oznacza: pędźcie, bieżcie Pikole. Toż samo się powtarza i dziś przez lud nasz w tej chwili, gdy już człowiek skona, wszyscy przytomni krzyczą: Ginkiet, biekiet Pikole.


Poprzednia część: Pogrzeby (cz. I)


Kilka słów o projekcie Skryptorium

Authors get paid when people like you upvote their post.
If you enjoyed what you read here, create your account today and start earning FREE STEEM!
Sort Order:  

Congratulations @skryptorium! You have completed the following achievement on the Steem blockchain and have been rewarded with new badge(s) :

You made more than 900 upvotes. Your next target is to reach 1000 upvotes.

Click here to view your Board
If you no longer want to receive notifications, reply to this comment with the word STOP

Vote for @Steemitboard as a witness and get one more award and increased upvotes!