"บุญข้าวสาก"

sunittra (63)in #thai • 8 years ago

อาจจะมีบางท่านที่สงสัย
เอ๊ะอะไรบุญข้าวสากอยากจะถาม
ถ้าอย่างนั้นรีบตามไปให้รู้ความ
ทุกคำถามมีคำตอบมอบให้คุณ

สวัสดีค่ะเพื่อนๆ วันนี้เป็นวันพระขึ้น15ค่ำเดือน10 ซึ่งคนภาคอีสานจะรู้ดีว่าวันนี้มีความสำคัญอย่างไร
ประพณีนี้ถือว่าเป็นฮีต12หรือจารีตที่ทำกันมาแต่โบราณ ซึ่งฮีต12นี้หมายถึงภายใน12เดือนนี้ ทุกๆเดือนจะมีประเพณีต่างๆ แต่สำหรับเดือน10นี้ ก็จะเป็นประเพณี"บุญข้าวสาก" ถ้าสงสัยเชิญตามมาดูประเพณีนี้ที่หมู่บ้านของฉันกันค่ะ

วันนี้ฉันตื่นตั่งแต่ตีสี่เพื่อเตรียมข้าวของที่จะไปวัด สิ่งที่จะต้องเตรียมไปก็มีอาหาร ข้าวต้มมัด นึ่งฟักทอง น้ำที่จะนำไปกรวด ซองปัจจัย ข้าวตอกหรือบ้านฉันเรียกข้าวตอกแตก ธูปเทียนดอกไม้ และห่อข้าวสาก ซึ่งทางภาคกลางเรียกว่าข้าวกระยาสารทนั่นเอง

สำหรับห่อข้าวสากก็จะทำเป็น2ห่อแล้วเย็บติดกันเรียกว่า1ต่อง ห่อหนึ่งจะเอาบุหรี่1มวนและคำหมาก1คำ ส่วนอีกห่อหนึ่งก็จะใส่อาหารเป็นต้นว่าข้าวตอก ข้าวต้มมัด กับข้าวและผลไม้ต่างๆ นอกเหนือจากนั้นก็จะใส่ฟักทองนึ่ง มันเทศนึ่ง พริก เกลือ ปลาร้า หรือจะใส่เยอะกว่านี้ยิ่งดี เมื่อใส่ครบหมดทุกอย่างแล้วก็เย็บให้ติดกันเป็นต่อง จะทำ5ต่องหรือ7ต่องหรือจะเยอะกว่านั้นก็ได้ แต่ขอให้เป็นเลขคี่

พอฉันเตรียมเอาทุกอย่างเสร็จเรียบร้อยแล้ว ฉันก็มาหาพี่สะใภ้ ซึ่งบ้านของพี่สะใภ้อยู่ทางผ่านไปวัดพอดี สิ่งของที่จะนำไปวัดของแต่ละคนจะมีสายปิ่นโตที่ใส่อาหาร ก่องข้าวและตะกร้าที่ใส่ห่อข้าวสากพร้อมด้วยน้ำที่จะนำไปกรวด

ฉันหิ้วเอาของตัวเองและหิ้วเอาสายปิ่นโตช่วยพี่สะใภ้ พอมาถึงวัด ปรากฏว่าผู้คนพร้อมด้วยพาข้าววางเต็มไปหมดจนล้นศาลา คนที่มาทีหลังก็จะนำเอาเสื่อมาปูนั่งอยู่ข้างนอกศาลา

วันนี้ผู้คนมาทำบุญกันเยอะมาก เพราะต่างก็เชื่อว่าพ่อแม่ญาติพี่น้องที่ล่วงลับไปรวมทั้งผีไม่มีญาติจะมารับเอาอาหารหรือห่อข้าวสากในวันนี้ ซึ่งบางคนก็จะนำอาหารใส่ในพาข้าว บางคนก็นำอาหารใส่ในปิ่นโต อาหารก็จะมีทั้งคาว-หวานรวมทั้งผลไม้ที่มีตามฤดูกาล

ภายในศาลาจะวางพาข้าวและสายปิ่นโตไว้ช่องกลาง จะมีคนนับจำนวนพาข้าวแล้วเขียนเป็นสลากตามจำนวนพาข้าว สำหรับสลากที่เขียนก็จะเขียนเรียงตามลำดับของพระว่ามีกี่รูป สำหรับพระที่วัดบ้านฉัน 4รูป พอคนที่ถือขันสลากมา ฉันก็รีบจับทันที ปรากฏว่าฉันจับได้หมายเลข4

พาข้าวในวันนี้เยอะมาก เกือบ200พาแน่ะ พอได้เวลาอันสมควรก็เริ่มพิธีทางศาสนา พอไหว้พระเสร็จทุกคยก็ยกพาข้าวไปถวายพระรูปที่ตัวเองจับฉลากได้พร้อมทั้งถวายซอง จากนั้นก็รับศีลรับพร
เสร็จแล้วจะมีพระรูปหนึ่งเทศน์ พอท่าน้ทศน์จบก็ทำการฉันข้าว

ในขณะที่ท่านกำลังฉันข้าว โยมจะตีฆ้องเพื่อเป็นสัณญาณว่าให้นำห่อข้าวสากไปวางไว้ตามกำแพงวัดให้ญาติสนิทและผีไร้ญาติมารับเอาอาหาร

ส่วนคนที่มีธาตุของญาติพี่น้อง ก็จะนำห่อข้าวไปวางไว้ที่ธาตุ จากนั้นก็จุดธูปเทียนเรียกให้วิญญาณของผู้ตายมารับอาหารที่อุทิศไปให้

สำหรับพาข้าวพระท่านก็จะตักเอาพาละเล็กละน้อย ผู้คนก็จะคอยเอาพาข้าวของตัวเองพร้อมกับกินด้วยกันในศาลา บางคนก็จะมากินอยู่หน้าธาตุของญาติพี่น้อง

จากนั่นโยมก็จะตีกลองเพื่อเแนสัญญาณว่าให้ไปเก็บข้าวสากที่นำไปวางตามดำแพงได้ ฉันด็ไปเก็บเหมือนกันแต่ได้แค่6ต่องเอง ซึ่งเราจะเก็บเอาของใครก็ได้ ฉันจึงแบ่งให้พี่สะใภ้เพื่อนำไปใส่ไว้ตามคันแทนาที่ขาด เป็นการนำอาหารไปเลี้ยงผีตาแฮก
ซึ่งเชื่อกันว่าผีตาแฮกจะช่วยให้ข้าวปลาอุดมสมบูรณ์ต่อไป