Święta góra Gruzinów w Iranie - Tsikhe

in polish •  last year  (edited)

Czterysta lat temu, w czasach podszytych antagonizmem polityczno-religijnym wojen między Turcją Osmańską a safawidzkim Iranem, Kaukazowi przyszło stać się areną działań wojennych między tymi krajami.

W rezultacie prowadzenia przez słabszy militarnie Iran taktyki spalonej ziemi i wycofywania się wgłąb własnego terytorium tak, by Turcy nie mogli wykarmić swoich sił, wiele regionów zostało spustoszonych, a ich ludność uprowadzona w niewolę.

W ten sposób w Iranie pojawiło się wielu Ormian i Gruzinów. Ci pierwsi, jako utalentowani kupcy, szybo powrócili do swych tradycyjnych zajęć, uzyskując przy tym pozwolenie od szyickich władców na budowę chrześcijańskich świątyń. Zachowali religię przodków i odrębność kulturową od reszty społeczeństwa.

Ci drudzy, Gruzini, zajmowali się raczej rolą i wojaczką. Żołnierze w armii szachów musieli być muzułmanami, stąd stopniowa islamizacja osiedlonych w Iranie górali. Inni przyjmowali wiarę Mahometa w zamian za, jakbyśmy to dziś nazwali, państwowe dopłaty do produkcji rolnej.

Z biegiem czasu gruzińscy żołnierze osiągnęli bardzo wysokie pozycje na safawidzkim dworze i zaczęli stanowić elitę wojskowo-polityczną kraju. Jeden ze słynniejszych wezyrów irańskich, Allahwerdi Chan, był właśnie Gruzinem.

Największym skupiskiem tego kaukaskiego narodu w Iranie było i jest miasteczko Fereydun Shahr w okolicy Isfahanu, dawnej stolicy Safawidów. Gruzinów osiedlono tam, by chronili Isfahan przed krnąbrnymi plemionami koczowniczymi i pół-koczowniczymi (jeszcze w początkach XX wieku rozmaici nomadzi arabskiej, irańskiej bądź tureckiej proweniencji stanowili 1/4 ludności Iranu!). W zamian za tę służbę, kaukascy osadnicy byli zwolnieni z podatków.

IMG_1523.JPG
(na zdjęciu - jedna z gruzińskich wiosek w okolicy Fereydun Shahr)

W pobliżu miasteczka wnosi się góra Tsikhe (czyt. C'iche), o wysokości bezwględnej ponad 3000 m. n.p.m. W kategoriach względnych, z uwagi na górzyste ukształtowanie terenu jest jednak stosunkowo niska; podejście zajmuje 40 minut go godziny. Na szczycie znajduje się niecka otoczona stromymi zboczami w kształcie litery C, tak więc podchodzić można wyłącznie z jednej strony. Z tego też powodu góra ta stanowiła naturalną fortecę (gruz. tsikhe), w której mieszkańcy Fereydun Shahr chronili się przed najeźdzcami.

IMG_1551.JPG
(na zdjęciu - widok z podnóża góry Tsikhe)

Wraz z wielkim najazdem plemion afgańskich na safawidzki Iran władza dynastii oraz popierającej ją elity gruzińskiej upadła. Nastał czas wojen domowych między możnowładczymi rodami. Jeden z nich, władający południowym Iranem ród Zandów, któremu przewodził ówcześnie Karim Chan, udzielny władca skądinąd uchodzący później za sprawiedliwego, najechał na ziemie Gruzinów pod pretekstem zalegania przez nich z podatkami. Ponieważ miał przewagę liczebną, Gruzini-mężczyźni wycofali się na szczyt góry, zamurowywując wcześniej swoje żony i dzieci w pieczarze w zboczu góry. Nie byli jednak w stanie sprostać siłom Karim Chana i zostali zmasakrowani, kobiety zaś, chcąc uniknąć zhańbienia rzucały się w przepaść razem z dziećmi.

IMG_1561.JPG
(fot. niecka na szczycie góry)

Legenda głosi, że z rzezi ocalało jedno dziecko, chłopiec, który wylądował na brzuchu swojej matki i dał później początek rodowi Hootsianich (Hucjanich).

Okoliczni Gruzini darzą tę górę w związku z powyższym wielkim szacunkiem. Pamięć o owych krwawych wydarzeniach trwa po dziś dzień.

Authors get paid when people like you upvote their post.
If you enjoyed what you read here, create your account today and start earning FREE STEEM!
Sort Order:  
  ·  last year (edited)

Dzięki za ciekawy artykuł. Iranem i jego historią interesuję się od dłuższego czasu, natomiast biorąc pod uwagę ze Gruzini w Iranie stanowią bardzo niewielką grupę ludności nigdy nie słyszałem nawet o tej miejscowości i kwestii osadnictwa gruzińskiego w Iranie.

Miałbym natomiast jedną uwagę merytoryczną do tekstu: podawaj źródła ;)

Dzięki za ważną uwagę. Moje źródła pewnie na niewiele się zdadzą, bo są w języku perskim:
Said Mooliani, Jâygâhe Gorjihâ dar Târix va Farhang va Tamaddone Irân (Rola Gruzinów w historii, kulturze i cywilizacji Iranu), 2008/2009
Mohammad Sepiani, Gorjian-e Fereydan (Gruzini z Ferejdanu), lata 80.

Pozdrawiam i zapraszam do kolejnych historii! :)

Congratulations @ayatollah! You have completed the following achievement on Steemit and have been rewarded with new badge(s) :

You got your First payout
Award for the number of upvotes
Award for the number of comments

Click on the badge to view your Board of Honor.
If you no longer want to receive notifications, reply to this comment with the word STOP

To support your work, I also upvoted your post!

Do not miss the last post from @steemitboard:
SteemitBoard World Cup Contest - Brazil vs Belgium


Participate in the SteemitBoard World Cup Contest!
Collect World Cup badges and win free SBD
Support the Gold Sponsors of the contest: @good-karma and @lukestokes


Do you like SteemitBoard's project? Then Vote for its witness and get one more award!

PS. Wszystkie użyte zdjęcia pochodzą z mojej prywatnej kolekcji.

Zerknij w jutrzejszy @kurator-polski ;)

@saunter, dziękuję za wyróżnienie! Cieszy mnie zainteresowanie tematem, a tego rodzaju ciekawostek ze zdjęciami z Iranu czy Azji Centralnej mogę serwować więcej. Pozdrawiam.