Hepatit C nedir?

Hepatit C aynı isimle bilinen Hepatit C virüsüne bağlı olarak gelişen hastalıktır. Hastalık uzun sürdüğünde karaciğere zarar verir ve karaciğer sirozunun gelişmesine neden olur. Virüs 1989 yılında keşfedilmiştir. Bilinmediği dönemlerde vakalar hepatit A ve hepatit B hastalıklarına benzediğinden bu hastalık A ve B olmayan hepatit adı ile sınıflandırılmaktaydı.
Hepatit C esasen karaciğere yerleşir. Çoğunlukla belirtiler görülmez, ancak kronik hepatiti izlemek mümkündür. Hastalığın sonraki seyri karaciğer liflerinin bozulması ve karaciğer sirozu ile sonuçlanır. Hepatit C virüsü kan yoluyla bulaşır. C hepatitine karşı hiçbir aşı yoktur. Enfeksiyonun belirtileri tıbbi açıdan kontrol edilebilir ve hasta anti virüs ilaçlarının uzun süreli tedavisiyle virüsten temizlenebilir. Erken tıbbi müdahale faydalıdır, HCV enfeksiyonuna yakalanan kişiler genellikle ılımlı belirtiler yaşıyor ve bu nedenle tedavi olmayı düşünmezler.
Hepatit C virüsü altı bilinen hepatit virüslerinden biridir: A, B, C, D, E, G. 1970'lerin ortalarında Sağlık Enstitüsü Enfeksiyon Hastalıkları Bölümü Başkanı Harvey J. Alter ve araştırma ekibi ortaya çıkardı ki, çoğunluk hepatit hastalarında hastalığa neden olanlar hepatit A ve B değildir. Bu sonucun ortaya çıkmasıyla uluslararası bilimsel araştırmalarda virüsü tanımak için A, B hepatiti olmayan (Non-A, non-B hepatitis) adı verildi. 2000 yılında, doktorlar Alter ve Houghton virüsün keşfinde öncü çalışmalarından dolayı Klinik Tıbbi Araştırma Lasker Ödülüne layık görüldüler. Aynı zamanda ABD'de kan aktarımında virüsün yayılmasının % 30 önüne geçilmiş oldu.

Karaciğer sirozu ve karaciğer kanseri hepatit C virüsünün etkisiyle ortaya çıkar. Birinci dönem 6 ay sürer. %60 - 70 hastalarda bu dönemde hiçbir belirti görülmez. Bazı durumlarda hastalarda keskin hepatite de rastlanır. Akut hepatit C enfeksiyonunun semptomları iştahın azalması, yorgunluk, karın boşluğunda ağrılar, sarılık ve gribe benzer belirtilerdir. Hepatit C virüsü genellikle ilk 1-3 hafta içinde kanda bulunur. Yüzde 15-40 kişilerde akut dönemde karaciğerde bu virüsün temizlenmesi gerçekleşir. %60-85 hepatit ile enfekte olan hastalarda kronik hepatit gelişiyor ve enfeksiyon 6 aydan fazla devam ediyor. Eğer hasta kendi kendine virüsten kurtuluyorsa önceden tedavi önerilmiyordu. Son araştırmalara göre, akut dönemde virüsün büyük çoğunluğunu temizlemek mümkündür. C kronik hepatiti altı aydan fazla devam eden hepatit C virüsü enfeksiyonu olarak tanımlanır. Bu hastalık genellikle belirti vermez ve esasen tesadüfen tespit edilir.
Hastalığın klinik seyri her insanda farklı şekillerde olur. Genel belirtiler yorgunluk, gribe benzer semptomlar, kas ağrısı, eklem ağrısı, kaşıntı, heyecanlanma, karın ağrısı, iştah değişiklikleri, mide bulantısı, ishal, hazımsızlık, idrak sorunları, depresyon, baş ağrıları ve moralin bozulması şeklinde ortaya çıkar. Hepatit virüsleri küçük, RNA içeren virüslerdir. Bu virüs Flaviviridae ailesinden hepacivirus türünün tek üyesidir. Hepatit C virüsünün altı temel genotipi vardır.

Hepatiti C nasıl bulaşır?
Virüs karaciğerde ve kanda bulunur. Başlıca bulaşma yolu kandır. Örneğin, iki kişi aynı iğneyi kullanırsa bulaşma gerçekleşebilir. Bunun en yaygın şekli uyuşturucu kullanımıdır. Bunun dışında kan nakli diğer bir bulaşma şeklidir. Hepatit C virüsü taşıyan bir kişinin kanı başkasına verildiğinde hastalık bulaşır. Günümüzde yapılan testler ile bu durum artık hemen hemen imkânsız gibidir. Ancak, 1990 yılı öncesinde hastalık bilinmediğinden ve tarama testleri olmadığından, bu dönemde yapılan kan nakilleri risk taşıyabilir. Virüs tükürük ve idrar gibi vücut sıvılarında bulunmaz. Bu nedenle cinsel ilişki sırasında bulaşma vakaları nadirdir. Vücut sıvılarında virüs olması için bu sıvılara bir şekilde kan bulaşması gerekir, Örneğin: diş etinde kanama. Virüs adet kanında da bulunur. Bu dönemde cinsel ilişki bulaşma açısından risklidir. Aynı iğne kullanılarak yapılan aşılar, dövme ve benzeri işlemler bulaştırıcı olabilir. Aynı kan ile temas etmesi olasılığı nedeni ile diş fırçası ve tıraş bıçağı kullanımı da bulaştırıcı olabilir. Hepatit C hastalığının bilinen başlıca belirtileri mide bulantısı, düşük düzeyde ateş, zaman zaman görülen sarılık, karın bölgesi ve karaciğerin bulunduğu kısmın zayıflığı ve hassasiyeti, halsizlik ile kusma şeklindedir. Bu belirtiler atipik olduğu kadar, önce de değinildiği üzere hastalık etkeninin alınmasından çok uzun zaman sonra da ortaya çıkabiliyor. Cinsel yolla hepatitin bulaşma riski toplam %5 'tir.
Hepatit C 'ye hazırlayıcı etkenler, yani Hepatit C enfeksiyonuna yatkın hale gelmemize neden olan faktörler şunlardır:

• Fazla ve sürekli hayvansal kökenli protein ve yağ alımı,
• Alkol kullanımı,
• Sigara kullanımı,
• Yetersiz sebze ve meyve tüketimi,
• Beslenme ve kişisel hijyene dikkat edilmemesi.
  Hepatit C eğer tedavi edilmez ise siroz, karaciğer kanseri ve ölüme neden olur.