"ผลพลอยได้จากการเคี้ยวเอื้อง"

สวัสดีเพื่อนจ๋ามาฟังก่อน
ฉันขอวอนมาฟังครั้งก่อนเก่า
ถึงชีวิตความเป็นอยู่บ้านนอกเรา
ฉันจะเล่าให้ฟังอย่างที่เป็น

สวัสดีค่ะ วันนี้ฉันจะพามาชมบรรยากาศการเลี้ยงวัวควายในสมัยก่อนกันนะคะ

คุณป้าท่านหนึ่งได้เล่าถึงสมัยที่ท่านเป็นเด็กเลี้ยงควายให้ฉันฟังค่ะ ท่านเล่าว่า
ตอนนั้น ท่านมีวัวควายรวมกันแล้วเกือบ40ตัว ที่ดินท่านก็มีเยอะ จึงถือว่าฐานะดีในหมู่บ้าน ท่านเป็นลูกคนสุดท้อง พ่อแม่จะส่งเสียให้เรียนต่อ แต่ท่านไม่อยากเรียน ท่านเห็นคนที่เขาเลี้ยงควายท่าทางจะสนุก ทั้งๆที่พ่อแม่ก็ไปจ่ายค่าเทอมและเตรียมอุปกรณ์การเรียนเรียบร้อย ตอนนี้ท่านก็เสียดายที่ไม่ได้เรียนเพราะเพื่อนๆที่เรียนไม่เก่งก็เป็นเจ้าเป็นนายไปหมดแล้ว สรุปแล้วคือท่านเลือกที่จะเลี้ยงว้วควายนั่นเอง

ช่วงนั้นเป็นหน้าฝน ท้องทุ่งนาก็จะเต็มไปด้วยข้าวที่ปักดำเสร็จแล้ว ดังนั้นสถานที่เลี้ยงวัวควายจะเป็นโคกหรือป่า ซึ่งช่วงนั้นจะมีโคกเยอะ จึงเปลี่ยนที่ไปเลี้ยงสลับกันทุกวัน คนจะเลี้ยงควายเอาไว้ใช้งานซะเป็นส่วนใหญ่ ท่านจึงได้เลี้ยงวัว ส่วนพี่สาวเลี้ยงควายเพราะวัวกับควายจะไปเลี้ยงคนละที่ ที่เป็นเช่นนั้นก็เพราะว่าควายจะแทะเล็มหญ้าและไม่เลือกหญ้าเหมือนวัว หญ้าที่มีน้ำขังวัวจะไม่กิน พูดง่ายๆว่าวัวจะไม่อยู่นิ่งเหมือนควาย มันจะเดินไปหากินผลไม้เช่นผลสุกของต้นบก ซึ่งผลดิบจะมีสีเขียว ส่วนผลสุกจะมีสีเหลือง

สำหรับข้าวจะห่อด้วยใบตองกล้วยที่แห้งแล้วเวลห่อจึงจะไม่แตก กับข้าวก็จะเป็นปลาร้าทรงเครื่องหรืออีสานเรียก"บองปลาร้า"หรือ"ปลาแดกบอง"
บางวันก็มีปิ้งปลา แค่นี้ก็อร่อยแล้ว ชาวอีสานเราถ้าได้ไปกินข้าวป่าจะรู้สึกว่ามันอร่อยมาก ส่วนน้ำไม่มีอะไรจะใส่ ถ้าไปโคกหรือป่าก็จะหากินน้ำตามต้นไม้ที่มีหลุม ซึ่งเป็นน้ำฝน โดยหาใบตองมาตักกิน

เนื่องด้วยป่าที่ท่านไปเลี้ยงกว้างมาก บางครั้งถึงกลับหลงป่า แต่วัวจะจำทางได้ดี เมื่อถึงเวลามันจะมุ่งหน้ากลับบ้านเอง ส่วนคนก็คอยเดินตาม
ตกตอนกลางคืนมันจะนอนเคี้ยวเอื้อง มันจะเอาหญ้าและผลไม้ที่กินเข้าไปตอนกลางวันขยอกออกมาเคี้ยวใหม่แล้วจึงกลืน ส่วนผลบกมันจะคายเม็ดออกมา ตอนเช้าท่านก็จะไปเก็บเอาเม็ดบกไปตากฝน เพื่อให้น้ำฝนชะล้าง เมื่อสะอาดดีแล้วก็นำไปตากแดดให้แห้ง พอแห้งดีแล้วก็นำมาไว้ในที่ร่ม จากนั้นก็หามีดอีโต้มาผ่ากินเนื้อข้างใน จะมีรสมัน
ยิ่งถ้านำไปคั่วจะทั้งมันทั้งหอมอีกด้วย

ท่านมีวัวหลายตัว จึงมีเม็ดบกเยอะมาก จนเพื่อนบ้านจะมาขอเป็นประจำ ท่านบอกว่าเลี้ยงวัวจะเหนื่อยกว่าเลี้ยงควาย เพราะมันชอบเดิน ไม่อยู่นิ่ง
หรืออีสานเรียกว่า"วัวแยง"ค่ะ
สำหรับการเลี้ยงวัวควายในหน้าฝนเอาไว้แค่นี้ก่อนนะคะ เดี๋ยวฉันจะมาคุยเรื่องการเลี้ยงในหน้าแล้งบ้างว่าจะสนุกแค่ไหน เอาไว้ติดตามตอนต่อไปค่ะ

ขอบคุณนะคะที่เข้ามาชมและขอบคุณทๆกๆกำลังใจค่ะ