สวัสดีครับผม วันนี้ขอเอาเรื่องของที่บ้านมาบอกเล่าสู่กันครับ เรื่องที่บ้านที่ว่าเนี่ยไม่ใช่เรื่องกลุ้มใจหรือทุกข์ใจอ่ะนะครับ เป็นเรื่องพิธีกรรมของทางฝั่งบ้านพ่อผมอ่ะครับ "พิธีกราบไหว้ผีปะกำ"

พ่อผมเป็นคนสุรินทร์ เป็นลูกหลานของคนเลี้ยงช้าง ซึ่งตัวผมเองก็สืบเชื้อสายมาจากคนเลี้ยงช้างเหมือนกัน ^^ ซึ่งโดยปกติแล้วทางบ้านพ่อผมจะจัดงาน "งานรวมญาติ เตี้ยบ-ซุง" และ "พิธีกราบไหว้ผีปะกำ" ขึ้นทุกปี ถ้านับปีนี้ก็คงจะเป็นปีที่ 26 แล้วครับที่จัดงานนี้ขึ้นมา

นี่พ่อผมครับ ปีนี้ก็อายุ 73 แล้วมั๊งครับ แต่พ่อผมไม่เลี้ยงช้างครับ สมัยหนุ่มๆ พ่อผมไปเลี้ยงเฮลิค็อปเตอร์ พอแก่มาก็ไปเลี้ยงควายครับ ฮ่าๆๆๆๆๆๆ คือพ่อผมเป็นนักบินตำรวจอ่ะครับ พอเกษียรอายุราชการออกมา แกไปทำไร่ทำสวนแล้วก็เลี้ยงควายสวยงามครับ ตอนนี้ทำโรงงานผลิตปุ๋ยหมักด้วยมั๊ง

โดยปกติเนี่ย ผมจะอยู่แต่กับญาติทางฝั่งแม่ที่อุบลฯ ซะมากกว่า ส่วนทางพ่อเนี่ย ปีนึงๆ ผมก็จะไปเยี่ยมปู่และญาติๆ เพียงครั้งสองครั้งอ่ะครับ ^^ การไปเยี่ยมญาติที่สุรินทร์นี่ เหมือนได้ไปเที่ยวต่างประเทศมากเลยครับ "เมียรปร๊ะ บองประโอน ฯลฯ" ผมแปลไม่ออกเลยครับ ภาษาส่วยเขมรนี่ ฮ่าๆๆๆๆๆๆๆๆ แต่ผมไม่ได้วิตกจริตว่าผมมีเชื้อเขมรนะ ผมแค่ฟังไม่รู้เรื่องเฉยๆ ไปเจอญาติพี่น้องทางฝั่งพ่อนี่ ทำเอาอึ้งทุกทีเลยครับ เขาทักมาแล้วเราอึ้งเลย อึ้งเพราะไม่รู้จะตอบยังไง ไม่เข้าใจในคำถามที่ถามมาด้วยภาษาเขมรอ่ะครับ ฮ่าๆๆๆๆๆๆๆๆ

นี่คุณปู่ของผมครับ ปีนี้ก็อายุ 98 แล้วมั๊งครับ ปู่ผมเป็นครูที่เกษียรแล้ว หูยังดี ความจำก็ยังดีครับ เดินเหิรไปพูดคุยกับพี่น้องแถวๆ บ้าน ได้ตามปกติครับ แต่อาจจะเดินช้าหน่อย เพราะปู่ผมตาบอดไปแล้วข้างหนึ่ง ตาบอดด้วยสังขารอ่ะครับ ไม่ได้บอดเพราะอุบัติเหตุ

---

ทีนี้มาว่ากันด้วยเรื่องกราบไหว้ผีปะกำของทางญาติพ่อผมกันต่อ โดยปกติแล้ว ผมก็ไม่รู้ว่า "ผีปะกำ" คืออะไรอ่ะครับ ผมรู้แต่ว่าคนเลี้ยงช้างทุกคนต้องให้ความเคารพบูชา และที่สำคัญบรรพชนของคนเลี้ยงช้างทุกคน เมื่อละสังขารจากโลกนี้ไปแล้ว เรามีความเชื่อว่า บรรพชนจะกลายเป็นผีปะกำควรปกปักษ์รักษาเหล่าลูกหลานที่สืบเชื้อสายของท่านมาอ่ะครับ ^^

สิ่งเหล่าพ่อผมบอกว่าคือปะกำหรืออุปกรณ์ของคนเลี้ยงช้างอ่ะครับ

คือเรื่องการกราบไหว้ผีหรือนับถือผีเนี่ย ผมว่าบางพื้นที่หรือบางชุมชน เขานับถือผีที่เป็นบรรพบุรุษอ่ะนะครับ ซึ่งมันก็เหมือนเราไปกราบไหว้เคารพอัฐิของ ปู่-ย่า ตา-ยาย พ่อ-แม่ หรือญาติพี่น้องที่ล่วงลับไปแล้ว ซึ่งเป็นคนที่เราเคารพมากๆ นั่นแหล่ะครับ ^^ ที่บุคคลเหล่านี้ไม่กลายเป็นเทพเจ้าในสายตาของทุกๆ คน ก็คงจะเป็นเพราะว่า บรรชนของแต่ละคนนั้น ก็จะเป็นที่เคารพศรัทธาของแต่ละครอบครัวไปอ่ะครับ ^^

ซึ่งในแต่ละครอบครัวหรือชุมชนนั้นๆ ก็จะนับถือบรรพชนเปรียบเสมือนเทพเจ้า แต่กับครอบครัวอื่น ชุมชนอื่น เขาไม่ได้นับถือบรรพชนของครอบครัวเราด้วย จึงทำให้พวกเขาถูกเรียกว่า "ผี" ที่เป็นคำเรียกขานของวิญญาณทั่วๆ ไป มากกว่าจะถูกเรียกว่า "เทพเจ้า" อ่ะครับ ^^ ซึ่งมันก็ดีครับ เพราะการเคารพบรรพบุรุษ บรรพชน บุพการี ผู้มีพระคุณ ถือเป็นสิ่งเราทุกคนควรปฏิบัติและกระทำ ^^ เพราะยังไงซะ ผีที่เป็นญาติพี่น้อง ย่อมให้คุณกับลูกหลานและญาติสนิท มิตรสหาย อยู่แล้ว ^^

ว่าแต่ลูกหลานไม่เคยขอหวยถูกสักงวดเลย ฮ่าๆๆๆ

---

ส่วน "พิธีกราบไหว้ผีปะกำและงานวันรวมญาติ" ของทางฝั่งพ่อผมนั้น หลักๆ เลยเนี่ยก็เพื่อเป็นการพบปะสังสรรค์และทำความรู้จักทายาทของ "เตี๊ยบ-ซุง" ทุกรุ่น

ซึ่งก็ถ้าให้ผมเล่าให้ทราบกัน ก็คงต้องให้ทุกท่านตั้งสติให้ดีก่อนที่จะรับทราบกันอ่ะนะครับ ^^ "เตี๊ยบ-ซุง" เนี่ย "เตี๊ยบ" เป็นชื่อผู้ชาย มีศักดิ์เป็น "พ่อของพ่อของพ่อ ของพ่อผมอ่ะครับ" ส่วน "ซุง" เป็นชื่อผู้หญิง มีศักดิ์เป็น "แม่ของพ่อของพ่อ ของพ่อผมครับ"

ผมเชื่อว่าทุกท่านที่อ่านมาถึงจุดนี้ ทุกคนคงจะเกิดอาการ "งง"ยกกำลัง"งง"
"งง^งง"

ฮ่าๆๆๆๆๆๆๆๆ ผมอธิบายเอง ผมก็งงครับ ^^ เอาเป็นว่าถ้านับต้นตระกูลทางฝั่งพ่อผมเนี่ย "เทียดเตี๊ยบ-เทียดซุง" มีลูกแปดคน ^^ ทวดกรต เป็นรุ่นลูก , ปู่เหลื่อม ปู่ผมเนี่ย(ในภาพด้านบน) เป็นรุ่นหลาน , พ่อผมเป็นรุ่นเหลน , ส่วนผมเป็นรุ่นโหลน ถ้าถัดจากรุ่นผมลงไปก็รุ่น "ลืบ" ถ้าถัดไปอีกก็รุ่น "ลืด" ^^ ซึ่งตอนนี้ในวงศาคณาญาติทางฝั่งพ่อผมเนี่ย ไล่ถึงรุ่น "ลืด"แล้วครับ (รุ่นหลังจากนี้ไป ผมก็ไล่ไม่เป็นแล้วครับ ไม่รู้ชื่อเรียก ฮ่าๆๆๆๆๆๆๆๆ)

นี่น้องปีที่แปลว่าสอง รุ่นลืบครับ รุ่นถัดจากผมลงไป ส่วนรุ่นลืดนี่ ผมหารูปไม่เจอครับ (รุ่นลืดนี่เป็นพี่น้องจากอีกกลุ่มของทางทวดนะครับ)

---

ผมไปงานรวมญาติทีนึง ผมงงในงงมากมายเลยครับ เพราะจากรุ่นลูกของเทียดเตี๊ยบกับเทียดซุงอ่ะ แตกสานาโมกันไปเยอะแยะเลยครับ นี่ถึงขั้นต้องติดโบว์สีแบ่งตามลำดับขั้นเลยนะครับ ว่าสีนี้รุ่นปู่ สีนี้รุ่นลูก หลาน เหลนฯ ^^ ที่ว่างงมากเนี่ย เพราะในที่ถัดจากผมลงไป มีคนอายุเยอะกว่าผมด้วย ฮ่าๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆ เรียกกันลำบากมากเลย แต่ผมก็เรียกตามวัยวุฒิอ่ะนะครับ ใครอายุมากกว่าผม ผมก็ให้ความเคารพนับถือ เวลาเรียกก็จะให้เกียรติเรียก "พี่" ครับ ^^

เห็นคุณตาเสื้อขาวในภาพมั๊ยครับ อายุมากกว่าผมเท่านึง แต่ผมต้องเรียกพี่ครับ เพราะรุ่นเดียวกันกับผม ฮ่าๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆ

นี่ปู่เลิศครับ เป็นน้องชายของปู่ผม ^^ รุ่นที่สูงที่สุดในตอนนี้ เหลือแค่ปู่ของผมและปู่เลิศเพียงแค่สองท่านนี้แหล่ะครับ ซึ่งเป็นรุ่นหลานของ เทียดเตี๊ยบกับเทียดซุง

---

ผมเคยถามพ่อผมนะว่า ทำไมถึงไล่ลำดับจากเทียดเตี๊ยบกับเทียดซุงลงมา ทำไมไม่ไล่ลำดับขึ้นไปให้สูงกว่านั้นอีก

พ่อผมบอกว่า เทียดเตี๊ยบ เทียดซุง อยู่มาตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 5 ซึ่งท่านเสียไปตอนรัชกาลที่ 6 ขึ้นครองราชย์ได้ไม่นานนัก (ซึ่งปู่ของผมก็เคยเห็นแต่เพียงเทียดซุงเท่านั้น เทียดเตี๊ยบจากไปก่อนที่ปู่ผมเกิด) ในสมัยก่อน ไทยเรา ไม่มี "นามสกุล" ครับ การใช้นามสกุลพึ่งจะมามีในสมัยรัชกาลที่ 6 ซึ่งตอนที่รัชกาลที่ 6 ทรงให้แต่ละแต่งตั้งนามสกุลนั้น ทวดกรตของผมได้เลือกตั้งชื่อนามสกุลว่า "กุลัตถ์นาม" ซึ่งลูกหลานอย่างรุ่นผมนี่ก็ไม่รู้ว่าหมายความว่ายังไง ^^ พ่อผมเดาว่า น่าจะมาจากทุ่งกุลา หรือ กุลี กุลา มั๊ง เพราะตอนนั้นทวดกรตเร่ขายเกลือ เดินทางไปทั่วภาคอิสานเลย และจากสุรินทร์ขึ้นไปร้อยเอ็ด สารคาม หนองคาย ฯลฯ ก็ต้องผ่านทุ่งกุลาบ่อยๆ แกก็คงจะคุ้นชินจนเอามาคิดดัดแปลงตั้งเป็นชื่อนามสกุลมั๊ง ^^ ซึ่งนั่นมันหมายความว่า คนรุ่นเทียดเตี๊ยบกับเทียดซุง ไม่มีนามสกุล มันก็เลยสืบเสาะหาญาติพี่น้องจากรุ่นนั้นขึ้นไปยากมาก ทางญาติๆ ก็เลยลงมติว่า เอาเฉพาะญาติจากรุ่นลูกทั้งแปดคนของ "เตี๊ยบ-ซุง" ลงมากก็แล้วกัน ยกให้ "เตี๊ยบ-ซุง" เป็นต้นตระกูล

รุ่นทวดของผมนี่ ใช้ "กุลัตถ์นาม" กันเกือบหมดเลย ยกเว้นทวดที่เป็นผู้หญิง ซึ่งแต่งงานออกเรือนไปก็เลยใช้นามสกุลทางสามี ก็ถ้านับเฉพาะนามสกุลของรุ่นนั้นแล้วไล่นับญาติกันมา ก็มีรวมๆ สี่นามสกุลใหญ่ๆ อ่ะครับ ^^ ซึ่งพ่อผมเคยบอกผมไว้ว่า "จะจีบใครแถวๆ ภาคอิสานให้ถามพ่อก่อน เดี่ยวจะไปจะเอ๋เครือญาติกัน" ฮ่าๆๆๆๆๆๆ

---

"งานรวมญาติ เตี๊ยบ-ซุง และพิธีกราบไหว้ผีปะกำนั้น" จะถูกจัดขึ้นในวันที่ 14 เมษายน ของทุกๆ ปี แต่สถานที่ในการจัดงานนั้น จะวนไปจัดงานในพื้นที่อยู่อาศัย ของรุ่นลูกทั้งแปดคน ของเทียดเตี๊ยบและเทียดซุงครับ ส่วนใหญ่งานก็จะถูกจัดขึ้นในเขตจังหวัดสุรินทร์มากกว่า ก็มีบ้างที่จะไปจัดที่ บุรีรัมย์และโคราช ^^

ซึ่งที่เลือกจัดงานในวันที่ 14 เมษายน ก็แน่นอนครับ ต้องจัดพิธีรดน้ำดำหัว ขอพร ผู้หลักผู้ใหญ่ ผู้เฒ่าผู้แก่ ที่ยังอยู่ ด้วยอ่ะครับ ^^ ทำบุญ ไหว้บรรพชนด้วย ไหว้ผู้ใหญ่ด้วย ทีเดียวคุ้มเลย ^^

---

ในปีนี้ ผมไม่ได้ไปร่วมงานด้วย เพราะมีงานถ่ายภาพในวันสงกรานต์ทั้งสามวันพอดีอ่ะครับ ก็เลยไม่ได้ไป แต่ว่าไปงานนี้ ไม่เคยจำญาติๆ ได้ครบสักทีครับ เฉพาะ 200-300 กว่าคนในงานรวมญาติเนี่ย ใครจะไปจำได้หมด ยังมีญาติอีกเยอะเลย ที่ไม่ได้มาร่วมงานด้วย ^^

ไปคราวที่แล้วนี่ ผมก็แก่หงำเหงือกเลย ^^ ผมไปงานนี้ ส่วนใหญ่ผมก็จะไปทักคนในวัยไล่เลี่ยกันก่อน ซึ่งเราก็เรียกกันเป็นพี่เป้นน้องตามลำดับอายุอ่ะนะครับ ^^ นั่งกินกันอยู้ได้สักพัก ตาคนนึงก็เดินมาหลานในวงที่ผมนั่งอยู่ ^^ ทุกคนก็สวัสดีคุณปู่คุณตากันอ่ะนะครับ ^^ แต่เนื่องจากผมเนี่ย นานๆ จะไปสุรินทร์ที ญาติส่วนใหญ่เลยไม่คุ้นหน้า คุณตาแกก็เลยถามผมว่า เป็นทายาทของทวดสายใหนและเป็นลูกใคร ซึ่งผมก็บอกแกไปว่า ผมเป็นรุ่นเหลนทางสายทวดกรต นั่นพ่อผม พอแกเห็นพ่อผมปุ๊บ แกก็พูดขึ้นว่า

"อ้าว ลูกลุงหรอกรึ โธ่!! ไอ้น้อง เรามันรุ่นเดียวกัน"

น้ำตาเล็ดเลยผม ผูกเสี่ยวกับคนอายุเกือบ 80 ซะแล้ว ฮ่าๆๆๆๆๆๆๆๆ

---

เอาหล่ะครับ วันนี้ผมมาซะยาวเลย เดี๋ยวไปเฝ้าหลานๆ เล่นน้ำก่อนครับ เมื่อวานนี้ หลานๆ ก็เกือบจะหาเรื่องให้ลุงโดนกระทืบเอาซะนี่ ฮ่าๆๆๆๆๆๆๆ เดี่ยวไว้พรุ่งนี้จะมาเล่าให้ทราบกันครับ