Architektura dla opornych #13 - Moda na Corten

in polish •  last year

Korozja metalu jest zjawiskiem niepożądanym. Osłabia strukturę materiału, pogarsza jego właściwości, negatywnie wpływa na wygląd. Z rdzą walczymy, przed rdzą zabezpieczamy. Zardzewiałego nie chcemy. Jest jeden wyjątek a jest nim stosunkowo nowa moda - stal kortenowska.

Corten
Fasada ze stali kortenowskiej, fot. proteusfacades.com

Rdza powstaje w wyniku utleniania stopów żelaza w wilgotnym lub kwaśnym środowisku. Rdza strukturalnie przeżera materiał negatywnie wpływając na jego wytrzymałość. Jest wiele sposobów radzenia sobie z rdzą. Metal można pomalować proszkowo, ocynkować lub po prostu użyć stali nierdzewnej albo kwasoodpornej. Można też użyć Cortenu - stali zwykłej o podwyższonej odporności na warunki atmosferyczne.

Użycie Cortenu to oswojenie się z rdzą. Potraktowanie jej jak przyjaciela a nie jak wroga. Rdza to teraz pożądany efekt, tak ma to wyglądać, ma być zardzewiałe.

Corten
Meble ogrodowe z cortenu, fot. trackdesign.net

Moda na Corten w ostatnich latach opanowała świat. Używany jest zarówno w architekturze jak i we wzornictwie przemysłowym. W stali kortenowskiej pod wpływem działania wody tworzy się powłoka ochronna przypominająca rdzę. Dzięki temu materiał jest zabezpieczony strukturalnie przed dalszą korozją. Oczywiście, w przypadku uszkodzeń mechanicznych rdza może także wejść głębiej, dlatego stali kortenowskiej używa się jedynie do celów dekoracyjnych. Nigdy nie stosuje się jej w celach konstrukcyjnych.

Corten dodatkowo rdzewieje w bardzo ładny sposób. Tradycyjnie wyhodowana rdza pomalowana lakierem bezbarwnym mocno ciemnieje, praktycznie brązowieje. Stal kortenowska wciąż pozostaje ruda. Lakierowanie jest ważne, ponieważ utrwala otrzymany wzór a także chroni osoby postronne przed zabrudzeniem. W wyniku opadów niepolakierowana rdza może być także zmyta i zabrudzić powierzchnie pod spodem.

Corten
Pracownia szkoły muzycznej w Suffolk, fot. emem.pl

Corten nadaje się do wszystkich funkcji dekoracyjnych, do jakich używano zwykłej stali. Z cortenu można tworzyć donice, kuwety, stoiska targowe, płyty elewacyjne, kasetony reklamowe, zegary i mnóstwo innych rzeczy. Do architektury i designu przebojem wdarł się w latach 2007-10 i z roku na rok staje się coraz popularniejszy. Architekci używają go zarówno we wnętrzach jak i na zewnątrz. Jednym z pierwszych znanych projektów wykonanych przy użyciu tego materiału była pracownia dla szkoły muzycznej w brytyjskim Suffolk, autorstwa pracowni Haworth Tompkins. Architekci wykonali tam z cortenu nadbudowę starej ceglanej konstrukcji, dzięki czemu wpasowali się kolorystycznie do ceglanego kompleksu. Postarzony nowy produkt nawiązywał dialog z historycznym budownictwem. Podobną nadbudowę zaprojektował duet Herzog & de Meuron w galerii sztuki CaixaForum w Madrycie w 2007 roku.

04.jpg
Fasada Crikoteki w Krakowie, fot. własna

Do innych znanych obiektów należą m.in. Centrum Kultury Raif Dinckok, Yalova w Turcji, autorstwa Emre Arolat Architects, budynek winnicy Chateau Barde-Haut, Saint-Emilion projektu Nadau Lavergne, Królewski Instytut Technologiczny w Sztokholmie zaprojektowany przez Tham & Videgård Arkitekter czy Dom Kultury OKE w hiszpańskiej Ortuelli, który wyszedł z pracowni AQ4 Arquitectura. W ostatnim dziesięcioleciu na świecie powstały setki obiektów wykorzystujących Corten, zarówno w budynkach użyteczności publicznej jak i w budownictwie wielo i jednorodzinnym, czy nawet w mostach, kładkach i wieżach widokowych.

07.jpg
Europejskie Centrum Solidarności w Gdańsku, fot. własna

W Polsce także można spotkać obiekty, w których wykorzystano ten rodzaj stali. Najbardziej znanym budynkiem jest Europejskie Centrum Solidarności w Gdańsku otwarte w 2014 roku. Za projekt odpowiedzialna była gdańska pracownia FORT. Krzysztof Ingaarden wykorzystał także corten przy projektowaniu Małopolskiego Ogrodu Sztuki w Krakowie. Korten wykorzystano również na elewacji jednego z gmachów Politechniki Lubelskiej, Muzeum Pamięci w Palmirach, Kinoteatru w Kwidzynie, Galerii Handlowej ZONE w Lublinie, Crikoteki w Krakowie czy przy ekspozycji historycznej na terenie Pałacu w Krzyżowej.

03.jpg
Wystawa w Krzyżowej, fot. własna

Mimo wielu realizacji Corten wciąż jest w Polsce mało znanym materiałem a architektoniczne konserwy podchodzą do niego sceptycznie. W komentarzach często można przeczytać o "designerskich garażach", "bunkrach" itp. Myślę, że do wszystkiego trzeba się przyzwyczaić i kwestią czasu jest kiedy większość dojrzy dekoracyjny aspekt rdzy.

Źródła: 1 2 3 4 5 6 7


#pl-architektura - architektura, wnętrza, wzornictwo, budownictwo, fotografia @mmczarnecki - moje drugie konto, tylko zdjęcia
Authors get paid when people like you upvote their post.
If you enjoyed what you read here, create your account today and start earning FREE STEEM!
Sort Order:  

Co sądzisz o Bramie Miasta w Łodzi? W opinii architekta corten ma nawiązywać w nowoczesny sposób do czerwonorudej cegły łódzkich fabryk.

·

Myślę, że to dość dobry pomysł, podobnie jak opisana w artykule pracownia muzyczna. Najfajniejsze będzie tutaj to, że każda płyta będzie pordzewiała w inny sposób dzięki czemu cała elewacja nie będzie jednostajna.

I just upvoted You! (Reply "STOP" to stop automatic upvotes)

Nie wiedziałam, że tak się nazywa ten rodzaj stali, dzięki za pouczający post :) Aczkolwiek szczerze powiem, że we własnym domu ani ogródku wolałabym zbyt dużo rdzawych ozdobników nie mieć... :)

Czy ten hotel w Kordobie to też korten? Mieszkańcy Kordoby nazywają go "hotel oxidado" :)