[Zdrowie] Ultrafiolet (UV) co to? Jaki ma wpływ na zdrowie?

in polish •  last year  (edited)

Witam, dzisiaj opowiem o promieniowaniu ultrafioletowym.

Artykuł jest dość długi, więc ważniejsze informacje są pogrubione.

Czym jest ultrafiolet?

Ultrafiolet to promieniowanie elektromagnetyczne o długości fali od 10 nm do 400 nm, niewidzialne dla naszego oka. Promieniowanie ultrafioletowe są to fale krótsze niż promieniowanie widzialne i dłuższe niż promieniowanie rentgenowskie.

Rodzaje UV

Ze względu na skutki działania promieniowania ultrafioletowego na organizmy żywe wyróżnia się:
UV-C – długość fali: 100–280 nm
UV-B – długość fali: 280–315 nm
UV-A – długość fali: 315–400 nm

image.png

Światło widzialne na tle całego spektrum fal elektromagnetycznych.

Naturalne źródło nadfioletu

Słońce emituje ultrafiolet w zakresie UV-A, UV-B i UV-C (promieniowanie słoneczne), ale ziemska atmosfera pochłania całkowicie UV-C oraz część UV-B w warstwie ozonowej. W efekcie około 97% ultrafioletu, który dociera do powierzchni Ziemi, to UV-A.

image.png

Zdjęcie Słońca wykonane przez satelitę TRACE. Różne kolory odpowiadają promieniom ultrafioletowym o różnych długościach fal emitowanych przez plazmę o różnej temperaturze.

Wpływ ultrafioletu na zdrowie

  • UV-A uszkadza włókna kolagenowe w skórze, co przyspiesza procesy starzenia. Długoletnia ekspozycja na duże dawki promieniowania UV-A może powodować zaćmę.
  • UV-B powoduje wytwarzanie witaminy D w skórze, przeciwdziałając w ten sposób powstawaniu krzywicy. Aby proces ten mógł zachodzić, potrzebna jest pewna minimalna dawka promieniowania. Promieniowanie w tym zakresie może powodować rumień skóry oraz objawy alergiczne. Długa ekspozycja na działanie UV-B skutkuje zwiększoną częstością występowania czerniaka oraz innych nowotworów złośliwych skóry, a także mniej agresywnych guzów, na przykład raka podstawnokomórkowego skóry i raka płaskonabłonkowego.
  • Promieniowanie UV-C, a także UV-B, może prowadzić do uszkodzenia łańcuchów DNA, w wyniku czego dochodzi do mutacji. Jednak, w warunkach prawidłowych większość uszkodzeń DNA jest usuwana przez systemy naprawcze.
    image.png

Czerniak (nowotwór)

Lepiej zapobiegać niż leczyć

Najlepszym sposobem zapobiegania poparzeniom słonecznym jest umiar i rozsądek w korzystaniu z kąpieli słonecznych. W ciągu pierwszych dni opalania nie należy opalać się dłużej niż 10 – 15 minut. W następnych dniach można stopniowo zwiększać czas przebywania na słońcu. Należy używać preparatów z filtrem przeciwsłonecznym. Dzieci i osoby z jasną karnacją, jasnymi lub rudymi włosami powinny używać kremów z filtrem przeciwsłonecznym o SPF co najmniej 15. Preparatem z filtrem smaruje się skórę na około 30 minut przed wyjściem z domu, a potem powtarzać nanoszenie preparatu co 2-3 godziny.
W godzinach od jedenastej przed południem do drugiej po południu promienie słoneczne są najsilniejsze, dlatego czas ten najlepiej spędzić w cieniu. Nie używaj solarium!!!

Gdzie używamy promieniowanie ultrafioletowego

  • W lampie jarzeniowej ultrafiolet wytwarzany jest z użyciem rozprężonych par rtęci, przez które płynie prąd elektryczny.
  • Luminofor pochłania to promieniowanie i emituje światło białe.
  • Lampa kwarcowa emituje promieniowanie UV, które wykorzystuje się w solarium do sztucznego opalania.
  • Ultrafiolet powoduje fluorescencję wielu substancji chemicznych.
  • To zjawisko można wykorzystać do analizy zabezpieczonych przed podrobieniem banknotów albo przy oględzinach miejsca zbrodni.
  • Fluorescencyjne znaczniki mogą służyć do oznaczania badanych substancji organicznych, dzięki czemu można łatwo obserwować ich przemiany w organizmach żywych.
  • Ponadto ultrafiolet typu C ma właściwości bakteriobójcze.
  • Promieniowanie ultrafioletowe pozwala na wykonanie w technice fotolitografii półprzewodnikowych układów scalonych. Dzięki temu można uzyskać rozdzielczość struktury procesorów rzędu długości fali promieniowania ultrafioletowego.
    image.png

Ciekawostka dla wytrwałych

Fotoreceptory siatkówki są wrażliwe na bliski nadfiolet, więc ludzie z afakią (pozbawieni soczewki) postrzegają go jako białawy niebieski lub białawy fiolet, prawdopodobnie dlatego, że wszystkie trzy typy czopków (fotoreceptory) są w przybliżeniu tak samo czułe na nadfiolet, ale niebieskie nieco bardziej.

Zdjęcia: https://pixabay.com/ i https://pl.wikipedia.org/wiki/Ultrafiolet
Źródło: https://pl.wikipedia.org/wiki/Ultrafiolet

Authors get paid when people like you upvote their post.
If you enjoyed what you read here, create your account today and start earning FREE STEEM!
Sort Order:  

Ślicznie cytujesz wiki ;p a ja bym chcial wiedzieć:

  • Długa ekspozycja na działanie UV-B - co to znaczy? 1 h, 10 h? :)
  • czy osoby o ciemnej karnacji albo czarni nie ulegają poparzeniom słonecznym? co się stanie gdy czarnego wsadzimy do solarium? ;)
  • czy lampy ultrafioletowe w dyskotekach to pkt. 1 zastosowania? :)
·
·
·

Dzięki :) no tak, poparzenie to poparzenie. Jak jak się czarni opalają? Jeszcze bardziej ciemnieją czy różowieją? :)
Conrada nie trzeba specjalnie promować ;)

·
·
·

Spytam się kolegi i Ci odpowiem :D Dziś się z nim spotykam.

·
·
·
  ·  last year (edited)

Dowiedziałem się. Kolega mówi że się opala na ciemniejszy odcień i Cię pozdrawia. :)

·
·
·
·

Super! to się dowiedzieliśmy :) Pozdrawiam również!

Congratulations @chromo! You have completed some achievement on Steemit and have been rewarded with new badge(s) :

Award for the number of comments

Click on any badge to view your Board of Honor.

To support your work, I also upvoted your post!
For more information about SteemitBoard, click here

If you no longer want to receive notifications, reply to this comment with the word STOP

Do not miss the last announcement from @steemitboard!

Do you like SteemitBoard's project? Vote for its witness and get one more award!