Mniej błędów, więcej głosów #20steemCreated with Sketch.

in polish •  10 months ago 

Cząstki -bym, -byś, -by, -byśmy, -byście to mali językowi złośliwcy. Z jednymi wyrazami piszemy je łącznie, a z innymi rozdzielnie. Często w prawidłowym zapisie pomaga intuicja, ale czasem warto zrobić małą powtórkę z zasad pisowni.

choice-2692575_960_720.jpg


20. Bym, byś, by, byśmy, byście


1. Pisownia łączna


Gdy używamy osobowej formy czasownika (określony jest potencjalny wykonawca czynności), pisownia jest zawsze łączna.

  • Kupiłbym tego laptopa.
  • Napisałbyś wreszcie recenzję gry.
  • Zrobiłaby to naprawdę dobrze.
  • Widzielibyśmy start, gdyby nie dym z rac.
  • Przyjechalibyście do nas na cały lipiec?

Cząstkę -by piszemy łącznie również wtedy, gdy osobowa forma czasownika użyta jest w znaczeniu bezosobowym.

  • Wypadałoby zapamiętać tę zasadę.
  • Należałoby wykonać kilka ćwiczeń utrwalających.

Cząstki -bym, -byś, -by, -byśmy, -byście piszemy łącznie z partykułami. Lista tych partykuł jest dość długa, ale część z nich dziś brzmi archaicznie, co powoduje, że i używane są rzadko (azali, bodaj, niechaj, nuż, takoż, toć, toż), a część trąci myszką w połączeniu z omawianymi dziś cząstkami (albobyś, bodajbym, wszakżebym, otóżbyście).
Współcześnie często używane są partykuły byle, chyba, czy, czyż, jak, jednak, niech, oby.

  • Bylebym wytrzymał do piątku!
  • Czyżbyś widział już ten film?
  • Niechby tylko spróbował!
  • Obyśmy zdrowi byli.

Łączna jest także pisownia tych cząstek z większością spójników. Również w tej kategorii wiele jest połączeń o archaicznym brzmieniu (ażebym, czylibym, niżbym, tedybym). Na co dzień przydadzą się na pewno aby, byle, chociaż, choć, gdy i że.

  • Chciałabym, abyście skorzystali z tego linka referencyjnego.
  • Będzie dobrze, bylebyś nie popełnił jakiejś gafy.
  • Zdecyduj wreszcie o wyborze, chociażbyś miała wylosować.
  • Choćbyśmy wszyscy wysłali zgłoszenia, to i tak ciągle będzie ich zbyt mało.
  • Byłoby lepiej, gdybyście trzymali rytm tego poloneza.
  • Powiedziała mi, żebym przyszła w środę.

Ostatnia kategoria pisowni łącznej omawianych cząstek to wyrazy porównawcze jakby, jakoby, niby.

  • Wyglądało to tak, jakbyśmy postąpili celowo.
  • Modlitwa tak gorąca, jakobyś ze snu do którego idziesz, już więcej nie miała się zbudzić.
  • Nibyś to u mnie w niewoli, więc jedź ze mną, a obaczysz króla i dwór.

2. Pisownia rozdzielna


Cząstki bym, byś, by, byśmy, byście piszemy rozdzielnie po nieosobowych formach czasownika. Takimi formami są bezokoliczniki (mówić, kupić, pisać), czasowniki zakończone na -no, -to (mówiono, kupiono, pisano), wyrazy trzeba, można, wolno, warto. Rozdzielamy również te cząstki po wyrazach winien, powinien

  • Mówić by już mógł przestać.
  • Pisano by o tym w gazetach.
  • Można by już poprosić o zwrot tej ksiażki.
  • Powinien byś zabrać głos w tej sprawie.

Nie sprawia zwykle trudności rozdzielna pisownia cząstki bym, byś, by po rzeczownikach (kto? co?), przymiotnikach (jaki? jaka? jakie?), przysłówkach (jak?), liczebnikach, imiesłowach przysłówkowych (patrz #18), zaimkach odmiennych. Dla zdecydowanej większości Polaków zapis rozdzielny jest w tym przypadku całkowicie naturalny i intuicyjny.

  • Szefem tej firmy byś raczej nie został.
  • Smutni byście byli po takim dniu.
  • Biało by wreszcie mogło być tej zimy.
  • Oni by tego nigdy nie skończyli.

Rozdzielnie piszemy te cząstki również wtedy, gdy w zdaniu występują w funkcji spójników (bardzo często stoi wówczas przed nimi przecinek lub inny spójnik). Mogą one być stosowane zamiennie z aby, ażeby, żeby.

  • Ela pisze po kilka postów tygodniowo, by utrzymać zainteresowanie swoim blogiem.
  • Wysłałem do wszystkich wiadomości, byśmy jednak spotkali się o godzinę później.
  • Nie kupiłam tego do zjedzenia od razu, ale by zrobić małe zapasy.


Garść steemitowych błędów:

  • Chciał bym mieć takie problemy w życiu.
  • K... czy byli byście zadowoleni jak by coś takiego przytrafiło się tobie?? (W tym zdaniu jest więcej błędów.)
  • Czy w ogóle rozwinęli byśmy się w ten sposób technologicznie?
  • Czyli nawet dwa razy więcej niż wygrywał(a) byś codziennie w Lotto.
  • Co możnaby poprawić?

Spis treści

1. Prawidłowe użycie spacji
2. Krótsze zdania to mniejsze ryzyko błędu
3. Jak prawidłowo cytować
4. Pierwsza osoba liczby pojedynczej - JA - wykonawca czynności
5. Savoir-vivre na Steemit
6. Państwa, miasta, mieszkańcy - pisownia wielką i małą literą
7. Kim jestem, komu składam życzenia? Narzędnik kontra celownik
8. O satyrze słów kilka
9. Wolność słowa - blogi i videoblogi
10. Cytowanie przepisów prawa czyli zaklinanie rzeczywistości
11. Tę czy tą?
12. Ach, te przyimki!
13. Mi, ci, mu
14. Bynajmniej czy przynajmniej
15. Tak że tego...
16. Co z tym miesiącem?
17. Dla Mai i Kai o szyi żmii
18. O imiesłowach i imiesłowowych równoważnikach zdań
19. Półtora czy półtorej?

Authors get paid when people like you upvote their post.
If you enjoyed what you read here, create your account today and start earning FREE STEEM!