O czym oni śpiewają? – UKRAINA

in polish •  last year  (edited)
Dzisiejszy post rozpoczyna nowy cykl poświęcony hymnom narodowym/państwowym świata. Zamierzam opisywać hymny z całego świata – ich tekst oryginalny (jeśli trzeba – z transkrypcją), historię i tłumaczenie, no, może czasem streszczenie (w części przypadków z języka oryginału, w pozostałych – z dostępnych tłumaczeń na znane mi języki). Rozpocznę od naszych sąsiadów, potem stopniowo będę rozszerzać na cały świat ;)

Na pierwszy ogień idzie Ukraina – między innymi dlatego, że jej hymn jest aktualnie najbliższy polskiemu. A czemu – dowiemy się już za chwilę.

ukraina.jpg

Historia

Hymnem Ukrainy jest pieśń pochodząca z drugiej połowy XIX wieku. Tekst, autorstwa Pawła Czubyńskiego, powstał w 1862 roku, zaś melodię do niego skomponował rok później Mychajło Werbycki. Tu dodam jako ciekawostkę, że w pobliżu cerkwi w Uluczu znajduje się tablica upamiętniająca urodziny kompozytora (choć inne źródła podają, że jego miejscem urodzenia był odległy o kilka kilometrów od Ulucza Jawornik Ruski).
10891682_10205515759518345_1125604249110249492_n.jpg

W 1864 miało miejsce pierwsze chóralne wykonanie pieśni – we Lwowie. Pieśń szybko zyskiwała popularność wśród ukrainofilów, a autor tekstu nawet został dostrzeżony przez carskich urzędników i wygnany do Archangielska... Jako pieśń państwowa po raz pierwszy została przyjęta przez Ukraińską Republikę Ludową, następnie w latach 1918-1919 przez Zachodnioukraińską Republikę Ludową, zaś w 1939 – przez istniejącą całe 4 dni Karpato-Ukrainę.

W czasach radzieckich oczywiście pieśń była zakazana, a USRR miała nowy hymn, który jednak nie zyskał sobie wielkiej popularności, a w obecnej niepodległej Ukrainie - analogicznie - również został zakazany.

Pieśń autorstwa Czubyńskiego i Werbyckiego została uznana hymnem narodowym niepodległej Ukrainy 15 stycznia 1992, jednak słowa zostały oficjalnie zatwierdzone dopiero 6 marca 2003 roku. W porównaniu z oryginałem, tekst został ograniczony wyłącznie do pierwszej zwrotki, która została poddana kosmetycznym modyfikacjom i skróceniu refrenu, w żaden sposób niezmieniającym przesłania utworu.

Tekst:

Aktualnie jedynym oficjalnym tekstem hymnu ukraińskiego jest pierwsza zwrotka poematu P. Czubyńskiego:

Ще не вмерла України і слава, і воля,
Ще нам, браття молодії, усміхнеться доля.
Згинуть наші воріженьки, як роса на сонці.
Запануєм і ми, браття, у своїй сторонці.
Душу й тіло ми положим за нашу свободу,
І покажем, що ми, браття, козацького роду.
(2x)

Transkrypcja

Szcze ne wmerła Ukrajiny i sława, i wola,
Szcze nam, brattia mołodiji, usmichnet’sja dola
Zhynut’ naszi woriżeńky, jak rosa na sonci.
Zapanujem i my, brattia, u swojij storonci.

Duszu j tiło my położym za naszu swobodu
I pokażem, szczo my brattia, kozac’koho rodu
(2x)

Przekład:

Przekładając na polskie, tym razem (jeszcze! ale wybaczcie, że nie wierszem!) linijka po linijce:

Jeszcze nie zginęły Ukrainy sława ani wolność,
Jeszcze do nas, bracia młodzi, uśmiechnie się los.
Zginą nasi wrogowie, jak rosa na słońcu,
Będziem panować i my, bracia, w swoim kraju,

Duszę i ciało oddamy za naszą wolność,
i pokażemy, żeśmy my, bracia, kozackiego rodu!

Kolejne zwrotki, często śpiewane do roku 2003, głosiły:

Станем браття, в бій кривавий, від Сяну до Дону
В ріднім краю панувати не дамо нікому.
Чорне море ще всміхнеться, дід Дніпро зрадіє,
Ще на нашій Україні доленька наспіє.

Refren (x2)

А завзяття, праця щира свого ще докаже,
Ще ся волі в Україні піснь гучна розляже.
За Карпати відіб'ється, згомонить степами,
України слава стане поміж народами.

Refren (x2)

Transkrypcja

Stanem brattia, w bij krywawyj, wid Sjanu do Donu
W ridnym kraju panuwaty ne damo nikomu.
Czorne more szcze wsmichnet’sja, did Dnipro zradije,
Szcze na naszij Ukrajini dołeńka naspije.

Refren.

A zawzjattia, pracja szczyra swoho szcze dokaże,
Szcze sja woli w Ukrajini pisń huczna rozlaże.
Za Karpaty widibjetsja, zhomonyt’ stepamy,
Ukrajiny sława stane pomiż narodamy.

Refren.

Przekład

Co po polsku brzmiałoby (mniej więcej):

Staniemy, bracia, do krwawego boju, od Sanu do Donu,
W ojczystym kraju panować nie damy nikomu.
Morze Czarne jeszcze się uśmiechnie, Dziadek Dniepr ucieszy,
Jeszcze naszej Ukrainie szczęście dopisze.

A upór i szczera praca swoje pokażą,
Jeszcze się w Ukrainie huczna pieśń wolności rozlegnie.
Za Karpaty się przedostanie, będzie brzmieć wśród stepów,
Ukraina rozsłynie między narodami.

Ukraińska SRR

600px-Flag_of_Ukrainian_SSR.svg.png

Za czasów Związku Radzieckiego USRR miała (jak każda republika) swój osobny hymn, przyjęty w 1949 roku. Melodię skomponował zespół pod kierownictwem Antona Dmytrowycza Łebedyncia, zaś pierwotną wersję słów napisał Pawło Tyczyna. W 1978 zostały zmienione 2 i 3 zwrotka, przede wszystkim, żeby pozbyć się odniesień do Stalina – nowy tekst napisał Mykoła Bażan. Drobnym zmianom poddano także refren hymnu.

Oryginał:

Живи, Україно, прекрасна і сильна,
В Радянськім Союзі ти щастя знайшла.
Між рівними рівна, між вільними вільна,
Під сонцем свободи, як цвіт, розцвіла.

Refren:
Слава Союзу Радянському, слава!
Слава Вітчизні народів-братів!
Живи, Україно, радянська державо,
Возз’єднаний краю на віки-віків!

Нам завжди у битвах за долю народу
Був другом і братом російський народ,
І Ленін осяяв нам путь на свободу,
І Сталін веде нас до світлих висот.
Ref.

Розіб’ємо всі ми ворожі навали
Народного гнiву священним мечем!
Пiд стягом радянським ми дужими стали
I в світ Комунізму велично ідем!

Ref.

Transkrypcja:

Żywy, Ukrajino, prekrasna i sylna,
W Radjanśkim Sojuzi ty szczastia znajszła.
Miż riwnymi riwna, miż wilnymy wilna,
Pid soncem swobody, jak cwit, rozcwila.

Sława Sojuzu Radjans’komu, sława!
Sława Witczyzni narodiw-bratiw!
Żywy, Ukrajino, radjanśka derżawo,
Wozzjednanyj kraju na wiky-wikiw!

Nam zawżdy u bytwach za dolu narodu
Buw druhom i bratom rosijs’kyj narod,
I Lenin osjajajaw nam put’ na swobodu,
I Stalin wede nas do switłych wysot.

Refren

Rozibjemo wsi my worożi nawały
Narodnoho hniwu swjaszczennym meczem!
Pid stiahom radianśkym my dużymy stały
I w swit Komunizmu wełyczno idem!

Refren.

Transkrypcja

Po polsku zaś:

Żyj, Ukraino, przepiękna i silna,
W Związku Radzieckim szczęście znalazłaś.
Wśród równych równa, wśród wolnych wolna,
Pod słońcem wolności jak kwiat rozkwitłaś.

Chwała Związkowi Radzieckiemu, chwała!
Chwała Ojczyźnie narodów-braci,
Żyj, Ukraini, radzieckie państwo,
Zjednoczony kraju na wieki wieków!

W bitwach o los narodu naw zawsze był
Przyjacielem i bratem naród rosyjski,
I Lenin oświetlał nam drogę do wolności,
I Stalin nas prowadzi do jasnych wysokości.

Refren.

Rozbijemy wszystkie ataki wroga
Gniewu narodu świętym mieczem!
Pod sztandarem radzieckim staliśmy się wielcy
I ku światowi Komunizmu dumnie idziemy!

Refren.

Wersja zmodyfikowana w 1978:

Druga zwrotka:
Нам завжди у битвах за долю народу
Був другом і братом російський народ,
Нас Ленін повів переможним походом
Під прапором Жовтня до світлих висот.

Ref.
Слава Союзу Радянському, слава!
Слава Вітчизні на віки-віків!
Живи, Україно, радянська державо,
В єдиній родині народів-братів!

Trzecia zwrotka:
Ми славим трудом Батьківщину могутню,
Утверджуєм правду безсмертних ідей.
У світ комунізму - величне майбутнє
Нас Ленінська партія мудро веде

ref.

Transkrypcja:

Druga zwrotka:
Nam zawżdy u bitwach za dolu narodu
buw druhom i bratom rosijśkyj narod,
Nas Łenin powiw peremożnym pochodom
Pid praporom Żowtnia do switłych wysot.

Ref.
Sława Sojuzu Radianśkomu, sława!
Sława Witczyzni na wiky-wikiw!
Żywy, Ukrajino, radianśka derżawo,
W jedynij rodyni narodiw-bratiw!

Trzecia zwrotka:
My sławym trudom Bat’kiwszczynu mohutniu,
Utwerdżujem prawdu bezsmertnych idej.
U swit komunizmu – wełyczne majbutnie
Nas Łeninśka partija mudro wede.

ref.

I w przekładzie:

Druga zwrotka:
Nam zawsze w bitwach o los narodu
był przyjacielem i bratem rosyjski naród,
Nas Lenin poprowadził zwycięskim pochodem
pod sztandarem Października ku jasnym wysokościom.

Ref.
Chwała Związkowi Radzieckiemu, chwała!
Chwała Ojczyźnie na wieki wieków!
Żyj, Ukraino, radziecki kraju,
W jedynej ojczyźnie narodów-braci!

Trzecia zwrotka:
Sławimy pracą Ojczyznę potężną,
Potwierdzamy prawdę nieśmiertelnych idei.
Do świata komunizmu – wspaniałej przyszłości
nas partia Lenina mądrze prowadzi.

ref.

Informacje o polecanych wykonaniach muzycznych:

aktualny hymn Ukrainy:

  • instrumentalny - YoutubeID: 2LVvpeKcw1M
  • wokal (1 zwrotka, tekst oficjalny)- YoutubeID: bHzHlSLhtmM (i nie przejmujemy się podawanymi na filmie słowami)
  • wokal (3 zwrotki, wersja sprzed 2003) - YoutubeID: 5t4wnkKAmVk (również, nie w pełni się przejmujemy słowami)
  • wokal (wykonanie w językach 14 narodów zamieszkujących Ukrainę - gruzińskim, jidysz, krymskotatarskim, rosyjskim, polskim, rumuńskim, białoruskim, azerskim, węgierskim, gagauskim, greckim, romani, ormiańskim ) - YoutubeId: Q5kJJL9BNdM

hymn USRR:

  • instrumentalny - YoutubeId: R-MSUCTghUc
  • wokal - YoutubeID: ClPhN9ES9to

Informacje o prawach autorskich:

  • grafika z flagą Ukrainy: ja, na podstawie informacji o kolorach z Wikipedii
  • grafika z flagą USRR: wikipedysta Ericmetro, plik w domenie publicznej
  • zdjęcia tablicy pamiątkowej: ja, Ulucz, 2003
Authors get paid when people like you upvote their post.
If you enjoyed what you read here, create your account today and start earning FREE STEEM!
Sort Order:  

dobrze ze pokazujesz prawde

Bardzo nieprzyjemnie czyta sie: "zginą nasi wrogowie, jak rosa na słońcu" oraz "staniemy, bracia, do krwawego boju, od Sanu do Donu". Zupelnie jak od Niemcow mozemy zaslyszec "od Mozy aż po Niemen".

Z ciekawoscia czekam na pozostale hymny.

·

Podobne treści są w wielu krajach, niestety odwołania do przemocy są częste. Dla ścisłości, u Niemców już nie ma tego "od Mozy po Niemen", podobnie, jak na Ukrainie "Sanu i Donu". Z drugiej strony historycznie trudno się dziwić, że każdy naród chciał swoje terytorium powiększać - tylko jednym się to udawało bardziej, drugim mniej.

·
·

Zawsze jakies pocieszenie ;)

Elementy radzieckiej wersji hymny też były ładne, no. "Pod słońcem wolności jak kwiat rozkwitłaś." Tylko... ja nie wiem gdzie w ZSRR widzieli słońce wolności.
Fajnie, że zacząłeś pisać o hymnach. Może dałoby się gdzieś w necie znaleźć dobre wersje i wrzucić dodatkowo pod koniec każdego posta? Byłoby fajnie móc włączyć i posłuchać w trakcie czytania.

·

Zgadzam sie w pelni. Osobiscie uwielbiam "Poljushko Polje" (Полюшко-Поле) i Chor Aleksandrowa (cholera, szkoda ich strasznie - RIP) pomimo, ze czasami nielatwo slucha mi sie slow.

·
·

Tak. Cokolwiek by złego mówić o Sowietach (bo zasłużyli), to jednak muzykę mieli naprawdę fajną...

·

Dobre wersje są, nawet podałem w poście - tylko jako identyfikatory YouTube (trzeba ręcznie wkleić) - żeby nie było problemów z prawami autorskimi i żerowaniem na cudzej twórczości.
A co do słońca wolności w ZSRR, to przecież według oficjalnej propagandy był to najszczęśliwszy i najbardziej wolny kraj świata...
Równie oficjalnie, Ukraińska i chyba Białoruska SRR miały szeroki zakres autonomii, na tyle, że miały swoich przedstawicieli w ONZ (przynajmniej tak słyszałem). To, na ile mogli sobie pozwolić głosować inaczej niż ZSRR, to oczywiście inna bajka.

Ciekawy pomysł na serię postów, czekam na następne!

·

Dziękuję, będą :)

Dobry post, zastanawiam się czy Ukraińcy tak samo jak Polacy uważają się za męczenników? Bo w naszych hymnach to niestety widać mocno

·

Głowy nie dam, bo trzeba by zrobić znacznie głębszy research, ale wydaje mi się, że jednak nie. W tych pieśniach patriotycznych, z którymi się zetknąłem, odwołują się przede wszystkim do Kozaków zaporoskich, postrzeganych jako ludzi wolnych i dzielnych, ewentualnie do Strzelców Siczowych. Niemniej mają tych pieśni sporo i byłoby ciekawie zrobić większą analizę.