ឆ្នាំ២០១៩ ខ្មែរមានប្រេងកាតខ្លួនឯង ផលិតបានក្នុង១ឆ្នាំ ៥លានតោន តើខ្មែរឈប់ក្រដែរឬទេ?
<figure>
</figure>
ភ្នំពេញៈ បន្ទាប់ពីការពន្យារពេលអស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំមក រោងចក្រចម្រាញ់ប្រេងលើកដំបូងរបស់កម្ពុជា បានចាប់ផ្តើមសាងសង់ហើយកាលពីថ្ងៃម្សិលមិញនៅលើគម្រោងវិនិយោគ ១,៦២ ពាន់លានដុល្លារ ដោយដំណាក់កាលដំបូងនឹងបញ្ចប់នៅពាក់កណ្តាលឆ្នាំ២០១៩។
រោងចក្រចម្រាញ់ប្រេង ដែលត្រូវបានសាងសង់នៅលើផ្ទៃដី ៣៦៥ ហិកតា នៅក្នុងខេត្តកំពត និងខេត្ត ព្រះសីហនុ ដំបូងត្រូវបានរំពឹងថានឹងត្រូវបញ្ចប់ក្នុងឆ្នាំ ២០១៤ បន្ទាប់ពីការទទួលបានការផ្ដល់មូលនិធិហិរញ្ញវត្ថុពេញលេញពីធនាគារ Export-Import Bank of China កាលពីខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៣។
ប៉ុន្តែការវិនិយោគដោយក្រុមហ៊ុនឯកជនកម្ពុជា Cambodia Petrochemical Company (CPC ) មួយនេះ នៅតែពន្យារពេលការសាងសង់រហូតដល់ខែ ឧសភា ឆ្នាំ ២០១៦ ដែលសញ្ញានៃការចាប់ផ្តើមហាក់បង្ហាញពីភាពរឹងមាំនៅពេលដែលក្រុមហ៊ុននេះបានផ្តល់មូលនិធិ ៦២០ លានដុល្លារ ឲ្យក្រុមហ៊ុនប្រេងកាតជាតិ ចិន (CNPC) សម្រាប់ការសាងសង់ដំណាក់កាលដំបូង ដែលក្រុមហ៊ុននេះបានផ្ដល់ប្រតិបត្តិការសេវាសាងសង់បន្តទៅក្រុមហ៊ុន Sino Great Wall International Engineering Group របស់ប្រទេសចិន។
<figure>
</figure>
នៅពេលដំណាក់កាលទាំងអស់របស់គម្រោងនេះត្រូវបានបញ្ចប់ទាំងស្រុង គេរំពឹងថា នឹងអាចចម្រាញ់ប្រេងឆៅបាន ៥ លានតោនប្រចាំឆ្នាំ។ នេះបើយោងតាមលោក វិញ ហួរ ប្រធានក្រុមហ៊ុន CPC ។
លោក ហួរ បានឲ្យដឹងថា រោងចក្រចម្រាញ់នេះនឹងកាត់បន្ថយតម្រូវការនាំចូល និងធានាដល់សន្ដិសុខជាតិតាមរយៈការបង្កើតទុនបម្រុងប្រេងក្នុងស្រុក។
លោកថ្លែងថា៖ «ប្រទេសណាមួយដែលមិនមានស្ដុកប្រេងអាចស្ថិតក្នុងស្ថានការណ៍ដ៏គ្រោះថ្នាក់ ដោយសារតែប្រសិនបើមានភាពមិនច្បាស់លាស់នៅលើទីផ្សារអន្តរជាតិ ហើយបញ្ឈប់ការផ្គត់ផ្គង់ សេដ្ឋកិច្ចនឹងលែងដំណើរការ»។
ខណៈលោកទទួលស្គាល់ថា សម្រាប់រយៈពេលខ្លី រោងចក្រចម្រាញ់ប្រេងនេះនឹងពឹងលើប្រេងឆៅនាំចូលពីមជ្ឈិមបូព៌ា ហើយនឹងត្រូវបានប្រើប្រាស់សម្រាប់ការចែកចាយក្នុងស្រុក លោកបានបញ្ជាក់ថា ពេលប្រទេសកម្ពុជាបូមប្រេងបានខ្លួនឯង វានឹងត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាកន្លែងសម្រាប់អ្នកនាំចេញ។
KrisEnergy ជាក្រុមហ៊ុនរបស់ប្រទេសសិង្ហបុរី ដែលមានសិទ្ធិពេញលេញចំពោះអណ្ដូងប្រេងនៅប្លុក A នៅឈូងសមុទ្រ គឺជាគម្រោងទាញយកប្រេងក្នុងស្រុកដំបូង ខណៈនឹងសម្រេចបានកិច្ចព្រមព្រៀងចែកប្រាក់ចំណេញជាមួយរដ្ឋាភិបាលឆាប់ៗ។ នៅពេលចុះហត្ថលេខាហើយ ការទាញយកប្រេងអាចចាប់ផ្ដើមក្នុងរយៈពេល២៤ទៅ២៦ខែ។
លោក ហួរ បញ្ជាក់ថា គម្រោងនេះត្រូវបានពន្យាពេលជាច្រើនឆ្នាំដោយសារតែចាំបាច់ត្រូវធ្វើការវាយតម្លៃផលប៉ះពាល់បរិស្ថាន ហើយរង់ចាំការណែនាំរបស់ក្រុមហ៊ុនចិនក្នុងការជំរុញការសាងសង់ឆ្ពោះទៅមុខ។
លោក ជៀប សួរ អគ្គនាយកនៃអគ្គនាយកដ្ឋានប្រេងកាត នៅក្រសួងរ៉ែ និងថាមពល បានឲ្យដឹងថា រោងចក្រចម្រាញ់ប្រេងនេះនឹងបំពេញតម្រូវការក្នុងស្រុក ខណៈតម្លៃនឹងមានកម្រិតទាប។
លោកបានថ្លែងថា៖ «យើងសង្ឃឹមថា គម្រោងរោងចក្រចម្រាញ់ប្រេងនេះនឹងបន្ទាបតម្លៃប្រេងនៅលើទីផ្សារ និងផ្ដល់អត្ថប្រយោជន៍ដល់អតិថិជន»។ លោកបានបន្ថែមថា កាកសំណល់ពីរោងចក្រអាចត្រូវបានប្រើប្រាស់ក្នុងការផលិតប្លាស្ទិក និងជី។
<figure>
<figcaption>លោកបានបន្តថា៖ «រោងចក្រចម្រាញ់ប្រេងនេះនឹងជួយដល់ពួកយើងមានឯករាជភាពថាមពល»។</figcaption></figure>
អ្នកជំនាញខាងប្រេងរបស់ដាណឺម៉ាក លោក Tommy Christensenបានឲ្យដឹងថា ខណៈរោងចក្រចម្រាញ់ប្រេងនេះអាចបន្ថែម «តម្លៃជាតិ» ដល់ចង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ថាមពលរបស់ប្រទេសកម្ពុជា វានឹងមានការពិបាកក្នុងការទទួលបានប្រាក់ចំណេញ ដរាបណាក្រុមហ៊ុននាំចូលប្រេងឆៅចំនួនដ៏ធំពីក្រៅ។
លោកថ្លែងថា៖ «អត្ថប្រយោជន៍របស់ប្រទេសកម្ពុជាគឺត្រូវតែមានការផលិតប្រេងឆៅផ្ទាល់របស់ខ្លួន និងអាចមានសមត្ថភាពចម្រាញ់ប្រេងបាន ប៉ុន្តែដរាបណាពួកគេត្រូវតែនាំចូលប្រេងឆៅទាំងអស់ក្នុងការប្រកួតប្រជែងជាមួយបណ្ដាប្រទេសជិតខាង ជាពិសេសថៃ ក្នុងករណីនេះសេដ្ឋកិច្ចមិនអាចដំណើរការសម្រាប់កម្ពុជាបានទេ»។
លោកបន្ថែមថា នៅពេលប្រេងប្លុក A ត្រូវបានទាញយកដោយមានសមត្ថភាពក្នុងស្រុក វានឹងអាចដាក់ប្រទេសកម្ពុជានៅលើផែនទីពាណិជ្ជថាមពលបាន។
ប៉ុន្តែ លោកបានបញ្ជាក់ថា រោងចក្រចម្រាញ់ប្រេងនេះត្រូវបានសាងសង់នៅលើគំរូអាជីវកម្មដែលមានគុណវបត្តិជាមូលដ្ឋានដោយសារតែរោងចក្រនេះមិនមែនជាគំនិតផ្ដួចផ្ដើមគ្រប់គ្រងដោយរដ្ឋរបស់ប្រទេសកម្ពុជា ដែលវានឹងនាំឲ្យមានតម្លៃខ្ពស់សម្រាប់សេដ្ឋកិច្ច។
លោកថ្លែងថា៖ «នេះមិនមែនជាគំនិតផ្ដួចផ្ដើមរបស់កម្ពុជានោះទេ ប៉ុន្តែ វិស័យឯកជន និងគំនិតផ្ដួចផ្ដើមអត្ថប្រយោជន៍ជាយុទ្ធសាស្ដ្ររបស់ប្រទេស ចិន ដោយសារតែបទប្បញ្ញត្តិនៅក្នុង [ប្រទេស ចិន] ហើយកម្ពុជា គឺជាប្រទេសជិតបំផុតដែលពួកគេអាចវិនិយោគបាន»។
លោកបានបន្តថា៖«ប្រសិនបើប្រទេសកម្ពុជាពិតជាស្ថិតក្នុងការគ្រប់គ្រងលើរោងចក្រនេះ ដោយមានប្រេងឆៅផ្ទាល់របស់ខ្លួនក្នុងរយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំខាងមុខនេះ បន្ទាប់មកការយកពន្ធ និងប្រាក់ចំណូលពីរោងចក្រចម្រាញ់ប្រេងនេះនឹងផ្ដល់អត្ថប្រយោជន៍ដល់សេដ្ឋកិច្ចលើទ្រង់ទ្រាយធំ»។
លោក Han Phoumin សេដ្ឋវិទូថាមពលនៅក្រុមហ៊ុន Economic Research Institute ទទួលបន្ទុកអាស៊ាន និងអាស៊ីអាគ្នេយ៍ (ERIA) បានឲ្យដឹងថា រោងចក្រចម្រាញ់ប្រេងនេះអាចផ្ដល់ឲ្យកម្ពុជាជាទីកន្លែងរកទាក់ទាញទីផ្សារក្នុងស្រុកតែមួយគត់។
ប៉ុន្តែ លោកបានកត់សម្គាល់ថា បើរោងចក្រចម្រាញ់ប្រេងនេះត្រូវបានសាងសង់ឡើងជាពិសេសសម្រាប់ផ្គត់ផ្គង់តម្រូវការថាមពលរបស់ប្រទេសចិន វាអាចប្រឈមជាមួយការប្រកួតប្រជែង។
លោកបានថ្លែងថា៖ «ពិតហើយ រោងចក្រចម្រាញ់ប្រេងមួយនៅក្នុងតំបន់ អាស៊ី អាគ្នេយ៍ នឹងយល់ថា វាពិបាកក្នុងការប្រកួតប្រជែងជាមួយរោងចក្រចម្រាញ់ប្រេងរបស់ប្រទេស សិង្ហបុរី ដែលអាចផលិតយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាពជាមួយ នឹងផលិតផលមានគុណភាពខ្ពស់បំផុតក្នុងតម្លៃសមរម្យ»។
លោកបន្តថា៖ «គេគួរតែប្រុងប្រយ័ត្នព្រោះថា រោងចក្រចម្រាញ់ប្រេងជាច្រើននៅអាស៊ីមិនអាចរកប្រាក់ចំណេញបានទេ»។
ប្រទេសកម្ពុជានាំចូលផលិតផលប្រេងចម្រាញ់ប្រហែល១,៨លានតោនប្រចាំឆ្នាំ។ នេះបើយោងតាមក្រសួងរ៉ែ និងថាមពល៕