ပုလဲ(pearl)
ပုလဲသည္ ပင္လယ္အတြင္း ေနထိုင္ေသာ ကမာ(သို႔)မုတ္ေကာင္၏ ကိုယ္တြင္းမွ ရရွိေသာ အရာျဖစ္သည္။ တြင္းထြက္ ေက်ာက္မ်က္ မဟုတ္ေပ။ ပုလဲကုိ ျမန္မာလူမ်ိဳးတုိ႔က န၀ရတ္ကိုးပါး တြင္ ပါ၀င္ေသာ ရတနာတစ္ပါး အျဖစ္ အျမတ္တႏုိး တန္ဖုိးထား ၀တ္ဆင္ၾက ပါသည္။ န၀ရတ္ ကုိးပါးစလံုးတြင္ တစ္ခုျခင္း၌ ထူးျခားသည့္ တန္ခုိး အာနိသင္ ရွိၾက သည့္အနက္ ပုလဲ၏ အာနိသင္မွာ က်က္သေရ မဂၤလာ ရွိျခင္းပင္ ျဖစ္သည္။ ပုလဲ၏ အားသာခ်က္မွာ ေက်ာက္မ်က္မ်ား ကဲ့သုိ႔ ခဲြျဖတ္ျခင္း၊ ေသြးယူျခင္းတုိ႔ ေဆာင္ရြက္ရန္ မလုိပဲ ပုလဲ ေဖာ္ယူ ၿပီးလွ်င္ ၿပီးျခင္းပင္ လွပႏွစ္လုိ ဖြယ္ရာ ေတြ႔ျမင္ရျခင္းပင္ ျဖစ္ပါသည္။ ပုလဲတြင္ သဘာဝပုလဲႏွင့္ ေမြးပုလဲဟူ၍ ႏွစ္မ်ဳိးရွိသည္။ ၿမိတ္ကၽြန္းစုတြင္ ေနထိုင္ၾကေသာ ဆလံုတိုင္းရင္းသားမ်ားသည္ ပုလဲ ငုပ္၍ အသက္ေမြးၾကသည္။
ပုလဲအမ်ိဳးအစားမ်ား
ပုလဲသည္ ခရုကမာေကာင္ (Mollusks) မ်ိဳးႏြယ္မ်ားမွ ထြက္ရွိ ထုတ္လုပ္ပါသည္။ အခြံႏွစ္ခုပါေသာ ခရုကမာ ေကာင္ အမ်ိဳးေပါင္း ၈၀၀၀ ခန္႔ရွိသည့္ အနက္ အမ်ိဳး (၂၀)ခန္႔သာ ပုလဲထြက္ရွိပါသည္။ ေရခ်ိဳတြင္ ရွင္သန္ၿပီး ပုလဲ ထုတ္လုပ္ႏုိင္သည့္ ခရုကမာမ်ိဳးကုိ ဂံုးေကာင္ (Mussel) ဟု ေခၚပါသည္။ ေရငန္တြင္ ရွင္သန္ ေပါက္ဖြားၿပီး ပုလဲ ထုတ္လုပ္ ႏုိင္သည့္ ခရုကမာ ေကာင္မ်ိဳးကုိမူ မုတ္ေကာင္ (Oyster) ဟု ေခၚပါသည္။
ဂံုးေကာင္ ( Mussel )
မုတ္ေကာင္ ( Oyster )
ေရငန္ပုလဲ (၃)မ်ိဳးရွိသည့္ အနက္ ဂ်ပန္ပုလဲဟု ေခၚသည့္ အကုိယာပုလဲ Akoya Pearl မ်ားကုိ Pinctada Fucata မုတ္ေကာင္မွ ေမြးျမဴထုတ္လုပ္ၿပီး ဂ်ပန္တြင္ အမ်ားဆံုး ထုတ္လုပ္ကာ ပုလဲနက္ဟု လူသိမ်ားေသာ Tahitian Pearl မ်ားကုိ Pinctada Margaritafera မုတ္ေကာင္မွ ထုတ္လုပ္ၿပီး တေဟတီ ႏုိင္ငံတြင္ အမ်ားဆံုး ထုတ္လုပ္ပါသည္။
ေရငန္ပုလဲ အမ်ိဳးအစားမ်ား ျဖစ္သည့္ ေတာင္ပင္လယ္ပုလဲ South Sea Pearl မ်ားကုိ Pinctada Maxima မုတ္ေကာင္မ်ားမွ ေမြးျမဴထုတ္လုပ္ၿပီး ၾသစေတးလ် ႏုိင္ငံတြင္ အမ်ားဆံုး ထုတ္လုပ္ပါသည္။ ယင္းမုတ္ေကာင္ မ်ိဳးသည္ ေတာင္ပင္လယ္ဟု ေခၚသည့္ အေရွ႕ေတာင္ အာရွ၏ ေတာင္ဘက္ ကမ္းေျခႏွင့္ ၾသစေၾတးလ် တုိက္၏ ေျမာက္ဘက္ ကမ္းေျခ အၾကား ေရျပင္တြင္သာ ရွင္သန္ ေပါက္ဖြားပါသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ေတာင္ပင္လယ္ ပုလဲကုိ ၾသစေတးလ် ႏုိင္ငံ၊ အင္ဒုိနီးရွားႏုိင္ငံ၊ ဖိလစ္ပုိင္ႏုိင္ငံႏွင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံ တုိ႔တြင္သာ ေမြးျမဴ ထုတ္လုပ္ ထြက္ရွိပါသည္။
ပုလဲျဖစ္ေပၚပံု
ပုလဲသည့္ မုတ္ေကာင္၏ ခႏၶာကုိယ္အတြင္းတြင္ ျဖစ္ေပၚၿပီး ပုလဲသားအလႊာ layers of Nacre မ်ားျဖင့္ ဖဲြ႕စည္း ထားပါသည္။ ပုလဲသားမွာ ကယ္လ္စီယမ္ ကာဘြန္နိတ္ ၉၃% ႏွင့္ က်န္ ၇% မွာ ေၾသာ္ဂဲနစ္ ျဒပ္ေပါင္းႏွင့္ ေရမ်ား ပါ၀င္ဖဲြ႕စည္း ထားျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ ပုလဲသား တစ္လႊာလွ်င္ ၀.၀၀၀၀၅ မီလီမီတာ အထူ ရွိပါသည္။ ေမြးပုလဲတစ္လံုးတြင္ ပုလဲသား အလႊာေပါင္း (၁၀၀၀) ထက္မနည္း ရွိပါသည္။ မုတ္ေကာင္မ်ားသည္ တစ္ရက္လွ်င္ ပုလဲသား အလႊာ (၃)လႊာမွ (၇)လႊာအထိ ဖံုးအုပ္ေလ့ရွိပါသည္