Doğal Afet; Çığ

Altıncı doğal afetimiz Çığ; Yüksek dağların zirvesinden koparak, eğimi fazla olan yamaçlardan yuvarlanıp oldukça büyük kütleler haline gelebilen kar yığınları, dağların yamacından kopup yuvarlanan büyük buz parçaları yada kütle şeklinde kayan karlara çığ adı verilmektedir. Bunlar, yılın hemen hemen hep aynı mevsiminde meydana gelmektedir ve çığ oluğu denilen yolları takip ederek önlerine gelen ağaçları sökerek binaları yıkmaktadırlar. Bağ, bahçe gibi alanlara zarar vermektedirler. Hatta can kaybına da neden olmaktadırlar. Türkiye’de Cilo, Munzur, Zigana gibi yüksek olan dağlarda, İsviçre’nin ise sarp dağlarında çığlara çok sık rastlanılmaktadır.

Çığlar, bazen o kadar büyük yığınlar haline gelirler ki, hacimleri 100 bin metre küpü geçebilmektedir. Bazen 1 milyon metre küpü geçenlere de rastlanmaktadır. Geçmiş yıllarda ağaçları söküp, evleri yıkmış olan ve can kayıplarına yol açmış pek çok çığ felaketinin sonucunda insanlar, çığların tehlikesinden korunma yöntemlerine başvurmuşlardır. Çığ tehlikesi yüzünden, yüksek şekilde duvarlar yapılmış, karların koptuğu yerler ve çığların başlangıç yerleri kazıklar ile toprak yığınlarıyla kapatılarak çığ tehlikesine karşı tedbirler alınmıştır. Ormanlık alanlarda kazıkların çürüyüp yok olmasına karşı fidanlar dikilip yok olan kazıkların yerine geçmesi sağlanmıştır.

Çeşitli zararlara yol açan çığların oluşmasının pek çok nedeni var olmaktadır. İlkbahar mevsiminin yağmurları, dağların zirvesinden eteklerine doğru sert esen rüzgarlar, karların sıcaklık nedeniyle erimeye başlaması ve gök gürültüsü gibi ses titreşimleri çığın başlaması için bir neden olabilmektedir. Sıcak havalarda eriyip sonra donan karların üzerine daha sonra yağan toz haline bürünmüş karların, eriyip sonra donmuş olan kar tabakası yüzünden kolaylıkla kayması, kuru kar çığları adı verilen çığların ana sebebi olmaktadır.

Bu çığların etkisi kar kütlesinin kaymasına dayanmaktadır. Asıl çığ diye adlandırılan çığlar ise karların erime zamanı, kar altındaki taş ve toprak gibi maddeleri de beraberinde sürükleyerek büyük yığınlar meydana getirmektedirler. Önlerine gelen ağaç, bina ve buna benzer her çeşit engeli yok ederler. Yüksek dağların yamacında bulunan buzlardan kopan oldukça büyük buz parçalarının oluşturduğu buz çığlarının da bunun gibi yok edici etkileri vardır.