Volkanlar

Patlayan volkanlar yüksek sıcaklıktaki lavları yer yüzene ulaştırırken aynı zamanda çeşitli maddeleri de dış ortama püskürtürler. Ayrıca atmosfere bıraktıkları gazlarla da Dünya ‘da canlılık için gerekli olan birçok olayın oluşmasına katkı sağlar. Araştırmacıların yaptığı çalışmalar sonucunda Dünya genelinde yaklaşık 500 adet aktif volkan olduğu tespit edilmiştir. Bu volkanlardan bazıları okyanusların içerisinde yer alırken bazıları da karada bulunmaktadır. Peki volkanlar hakkında bunlar dışında neler biliyoruz?

Volkan Nedir?

Volkan en genel tanımıyla açıklanacak olursa yer altındaki magma tabakasında bulunan erimiş kayaların, kül ve gazların yer yüzüne fışkırdığı açıklıklar şeklinde tanımlanabilir. Normalde çok sıcak olan lavlar yer yüzüne ulaştıklarında zaman içerisinde soğuyarak kurur ve külah şeklinde açıklık oluşturur. Volkanların en sık oluştuğu bölgeler karadaki sıradağlardır. Bunun dışında okyanusların derinliklerinden yükselen volkanlarda bulunmaktadır.

Volkanlar Nerede Bulunur?

Volkanların büyük bir çoğunluğu yer kabuğunda bulunan tektonik plakaların karşılaşmasına bağlı olarak kabuğun daha zayıf olduğu plaka sınırlarında oluşur. Pasifik okyanusunun çevresinde çok sayıda volkanlar vardır. Bu volkanlar ateş çemberi olarak da bilinmektedir. Plaka sınırlarından uzaklaşıldıkça volkanlar azalır. Bunun dışında volkanların okyanus tabanından yükselerek zaman içerisinde o bölgede bir ada oluşumuna neden olduğu yerler de vardır. Bu tür volkanik adalara en popüler örnek Hawaii Adaları verilebilir.

Uyuyan Volkan Nedir?

Yüzlerce yıldır hiçbir faaliyet göstermeyen volkanlar uyuyan volkan olarak adlandırılır. Ancak bu tür volkanların her an patlama ihtimali de bulunduğundan dolayı çevresi için büyük bir tehlike arz eder.

Volkanların Çeşitleri Var Mıdır?

Volkanların sahip oldukları şekiller magma tabakasının kalınlığına ve lavların dışarıya ne kadarlık bir kuvvetle püskürtüldüğüne bağlı olarak değişir. Magma içerisinde yüksek oranda gaz olduğu zaman meydana gelen büyük patlamalarla oluşan volkan şekli kül koni olarak adlandırılır. Volkan konisinin büyük çoğunluğu volkanik küllerden oluşur. Karma volkan çeşitleri ise düzenli bir şekilde yükselir ve bu tür volkanların boyu oldukça fazladır. Karma volkanlar lav ve kül katmanlarının ard arda birikmesi sonucunda oluşur. Lav katmanı kalın ve yapışkan bir yapıdadır. Bir diğer volkan çeşidi olan kalkan tipi volkanlarda ise çok sayıda krater vardır. Ayrıca magma tabakası kalın ve oldukça akışkandır. Bu tür volkanlar çok geniş bir alana yayılarak alçak bir kubbe şeklini alır.

Volkanlar Püskürdüğü Zaman Ne olur?

Volkanların içerisinde geniş bir magma tabakası vardır. Çeşitli nedenlere bağlı olarak bu katmanda büyük bir basınç oluşur ve bu kuvvetin etkisiyle magma volkanın bacasından dışarıya fışkırır. Patlamayla birlikte volkanın üst kısmından lav, kül ve kaya parçaları dışarıya saçılır.