Zdarzyło to się... 53 lata temu, czyli wycofanie się Francji ze struktur wojskowych NATO

in engrave •  2 months ago

W dniu 11 marca 1966 roku prezydent Francji Charles de Gaulle ogłosił decyzję, że francuskie siły zbrojne w ciągu roku wycofają się z zintegrowanych struktur wojskowych NATO i że rozmieszone na terenie Francji wojska sojusznicze i kwatery dowódcze NATO muszą zostać wycofane z terytorium Francji. Jak to się stało i co to oznaczało?



W tym roku Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego (NATO) obchodzi 70 rocznicę podpisania w dniu 4 kwietnia 1949 roku w Waszyngtonie Traktatu Północnoatlantyckiego ustanawiającego NATO, jednak zintegrowane struktury wojskowe NATO zostały powołane po wojnie koreańskiej, miały stanowić siłę obrony Europy Zachodniej na wypadek sowieckiego ataku. W dniu 19 grudnia 1950 roku Rada Północnoatlantycka ogłosiła mianowanie amerykańskiego generała armii Dwighta D. Eisenhowera jako pierwszego SACEUR-a (Naczelnego Dowódcę Sojuszniczych Sił Europy), jego zastępcą został brytyjski marszałek polowy Sir Bernard L. Montgomery. Z niewielką grupą planistów opracowywali struktury nowego europejskiego dowództwa. Od 1953 roku Supreme Headquarters Allied Powers Europe (SHAPE) - Naczelne Dowództwo Sojuszniczych Sił Europy zostało umiejscowione w podparyskim Rocquencourt, niedaleko Wersalu we Francji



Decyzja o wycofaniu się francuskich żołnierzy z zintegrowanych struktur wojskowych NATO dojrzewała przez wiele lat, zanim ostatecznie rząd francuski podjął stosowne kroki, przez szereg lat kolejne francuskie rządy wykazywały coraz większe niezadowolenie z obserwowanej dominacji amerykańsko-brytyjskiej w strukturach dowodzenia i proporcjonalnie niewystarczający wpływ Francji na całą strukturę wojskową NATO. W lutym 1960 roku Francja dołączyła do grona mocarstw atomowych. Pod koniec grudnia 1965 roku Charles de Gaulle został ponownie wybrany na urząd prezydenta i uznał, że nadszedł czas, aby zrobić coś więcej niż tylko narzekać, jednak jego próby utworzenia francusko-brytyjsko-amerykańskiej Rady Bezpieczeństwa i uzyskania francuskiej kontroli nad amerykańską bronią jądrową rozlokowaną we Francji zakończyły się niepowodzeniem, więc uznał, że Francja powinna być bardziej niezależna, aby zmaksymalizować swój globalny wpływ i status. Nie trzeba nikomu tłumaczyć, że interes francuski przemysłowy obronnego jest nie mniej ważny dla francuskiej polityki niż interesy przemysłowy obronnego USA, a uwarunkowania wojskowe mają wpływ na interesy przemysłu. Prawie nigdy nie wspomina się o tym, jeśli chodzi o takie sprawy jak ta, ale zawsze jest to ważny czynnik polityczny.

Kwatera SHAPE w Rocquencourt

Były też ważne aspekty strategiczne. Bardzo ważnym aspektem było to, że prezydent de Gaulle poważnie nie zgodził się z zamiarem Stanów Zjednoczonych, aby zastąpić strategię "masowych działań odwetowych" strategią "elastycznego reagowania", ponieważ uważał, że osłabia to amerykańskie zaangażowanie w obronę Europy za pomocą broni jądrowej. Prezydent Charles de Gaulle powiedział, że Naczelne Dowództwo Sojuszniczych Sił Europy zostało zaprojektowane w celu zapewnienia francuskiego podporządkowania się polityce USA. Była to trudna sytuacja dyplomatyczna.

W lutym 1966 roku prezydent de Gaulle ogłosił, że obecna sytuacja na świecie nie uzasadnia już integracji wojskowej NATO i że w rezultacie Francja przywróci swoją suwerenność nad terytorium Francji. Wszystkie siły wojskowe, które po kwietniu 1969 roku znajdą się na terytorium Francji, niezależnie od narodowości, będą musiały podlegać francuskiemu dowództwu. Następnie w dniu 11 marca 1966 roku ogłosił oficjalnie, że Francja wycofuje się z zintegrowanych struktur wojskowych, a tym samym znajdujące się na terenie Francji: Kwatera Główna NATO, SHAPE i Dowództwo Sił Zbrojnych Europy Centralnej (AFCENT) muszą opuścić terytorium Francji nie później niż w kwietniu 1967 roku. Francja wciąż była sygnatariuszem Traktatu Północnoatlantyckiego, a więc nadal była członkiem NATO, ale wycofała się z wojskowych struktur dowodzenia. Już w lipcu 1966 roku Francja wycofała większość swoich żołnierzy z Kwatery Głównej i dowództw sojuszniczych.

Dowództwo Sił Zbrojnych Europy Centralnej (AFCENT) zostało ulokowane w Hendrik van Nassau-Ouwerkerk Camp w holenderskim Brunssum, a pierwszym dowódcą został niemiecki generał Johann Adolf Graf von Kielmansegg. Natomiast Kwatera Główna NATO i SHAPE zostały przeniesione do Belgii, ówczesny SACEUR generał Lyman L. Lemnitzer miał nadzieję, że SHAPE może być zlokalizowany w pobliżu Kwatery Głównej NATO, jak to miało miejsce pod Paryżem. Kwatera Główna NATO została w północno-wschodniej części belgijskiej stolicy, natomiast w przypadku dowództwa wojskowego SHAPE zostało określone, że powinno zostać zlokalizowane w odległości nie mniejszej niż 50 kilometrów od Brukseli, gdyż SHAPE była oczywiście głównym celem wojskowym w czasie wojny. Było również bardzo mało czasu na realizację tego projektu, dlatego budynki kwatery wojskowej musiała zostać umieszczona na gruntach będących już własnością państwa, żeby ograniczyć czas budowy i koszty.

Rząd belgijski zaproponował Camp Casteau, 200-hektarowy obóz szkoleniowy dla armii belgijskiej w pobliżu Mons, wtórną sprawą było, że był to region pogórniczy, który bardzo potrzebował inwestycji gospodarczych. Aby przezwyciężyć zastrzeżenia SHAPE dotyczące odległości od Brukseli, rząd belgijski zaoferował budowę autostrady łączącej Mons i Brukselę, co też uczynił. We wrześniu 1966 roku NATO zdecydowało, że zaakceptuje ofertę rządu belgijskiego i Belgia zostanie państwem gospodarzem dla Naczelne Dowództwo Sojuszniczych Sił Europy (SHAPE) w Casteau. Do upływu francuskiego ultimatum pozostało tylko sześć i pół miesiąca na realizację projektu, budowa kwatery otrzymała najwyższy priorytet belgijskich władz centralnych i lokalnych, realizowano trzy zmianowy, siedmiodniowy program budowy, żeby zdążyć do końca marca 1967 roku.

Kwatera w Rocquencourt koło Paryża została zamknięta w dniu 30 marca 1967 roku, żeby następnego dnia zielona flaga SACEUR została podniesiona nad nową kwaterą w Casteau. Generał Lemnitzer określił budowę "cudem osiągnięć" i pochwalił belgijskie władze i robotników za ich wysiłek w celu realizacji projektu w nadzwyczaj krótkim czasie.



Wybudowane w 1967 roku budynki SHAPE wciąż stoją i są wykorzystywane przez tysiące żołnierzy i pracowników państw sojuszniczych. Co jakiś czas wraca temat budowy obok nowej nowoczesnej kwatery, ale tak szybko jak temat się pojawia, tak szybko jest zapomniany i odkładany do następnego razu.

Żołnierze francuskich sił zbrojnych w dniu 11 marca 2009 roku, dokładnie 43 lata po wyjściu ze zintegrowanych struktur wojskowych NATO, wrócili do nich. Politycznie Francja nigdy nie opuściła Sojuszu, jej żołnierze symbolicznie pełnili misje łącznikowe w różnych dowództwach NATO, ponadto żołnierze francuscy uczestniczyli w każdej operacji w którą zaangażowane były siły Sojuszu, tak więc siły francuskie były w Bośni (IFOR i SFOR), Kosowie (KFOR) i Afganistanie (ISAF). W 2009 roku, kiedy Francja ponownie wstępowała do struktur dowodzenia NATO, dysponowała największą armię w Europie (259 tysięcy aktywnych żołnierzy i 419 tysięcy rezerwistów), francuski prezydent Nicolas Sarkozy zwrócił uwagę na okoliczność, że biorąc pod uwagę stopień zaangażowania Francji w operacjach, nie ma sensu, aby pozostawała poza strukturą dowodzenia, która zarządza operacjami, a które są ich udziałem.

Tak więc w marcu 2009 roku przez budynkiem kwatery SHAPE obyła się kameralna symboliczna parada z udziałem niewielkiego poddziału francuskich żołnierzy, którzy maszerowali przed ówczesnym SACEUR-em generałem Craddock'iem. Trzy miesiące później, kiedy to zacząłem swoja służbę w SHAPE zaroiło tu się również od nowo przybyłych francuskich oficerów i podoficerów i z każdym kolejnym miesiącem ich przybywało.




Subiektywne opracowanie, które ma na celu przybliżyć czytelnikowi w sposób przystępny wydarzenia historyczne, wspomagałem się materiałami z Wikipedii i innymi. Obrazy pochodzą z Wikimedia na licencji CC0.


Pierwotnie opublikowano na LesioPM. Blog na Steem napędzany przez DBLOG.

Authors get paid when people like you upvote their post.
If you enjoyed what you read here, create your account today and start earning FREE STEEM!
Sort Order:  

🏆 Hi @lesiopm! You have received 0.3 STEEM reward for this post from the following subscribers: @cardboard
Subscribe and increase the reward for @lesiopm :) | For investors.