භීනෝන්මාදය-Schizophrenia
මොළයක් තියෙන හැම කෙනෙක්ම මානසිකව ලෙඩ වෙන්න පුලුවන් කියන එක අපි හැමෝම දන්න කාරණයක්. ඒකට හේතුව මොළයේ තියෙන රසායනිකයන්ගෙ තියෙන අසමතුලිතතායවක් හෝ මොළයට පණිවිඩ ගෙනයන නියුරෝන එකිනෙක සම්බන්ධ කරන neurotransmitters වල සිද්ධ වෙන්න පුලුවන් අසාමාන්යතාවයක්. මේක විවිධාකාරයෙන් සිද්ධ වෙන්න පුලුවන්. Accident එකකදි මොළය තදබල ලෙස වැදීමෙන්, ඒ වගෙම ජානමය තත්වයක් හරහා වුණත් බොහෝ මානසික රෝග සම්ප්රේශණය වෙන්න පුලුවන්. ඉතින් අද කතා කරන්න යන්නෙ සමාජයෝ සුලබම මානසික රෝගී තත්වයක් ගැන!
Schizophrenia සිංහලෙන් කියනවා නම් භීනෝන්මාදය කියන්නෙ ඉතාම සුලබ මානසික රෝගී තත්වයක්. Depression වගේ නෙමෙයි. මේ තත්වය මුලු ජීවිත කාලෙම අදාළ පුද්ගලයා එක්ක ගමන් කරනවා. ඒත් නියමිත පරිදි medications භාවිතා කළාම මේ තත්වය control කරගෙන හොඳ ජීවිතයක් අරගෙන යන්න පුලුවන්. මේ තත්වෙදි දකින්න පුලුවන් ප්රධානම ලක්ශණ තමයි hallucinations සහ delusions.
Hallucinations කියන්නෙ අපේ මේ five senses වලින් අපිට එන වැරදි සංඳාවන්. උදාහරණයක් විදියට මේ රෝගීන්ට විවිධ පුද්ගලයො පේන්න පුලුවන්. ඒ වගෙම කවුරුහරි කෙනෙක් එයාලට කතා කරනවා ඇහෙන්න පුලුවන්. විවිධ රස වර්ග දැනෙන්න පුලුවන්. විවිධ සංවේදන දැනෙන්න පුලුවන් එයාලගෙ සමට. මේක අපිට ඇත්ත නෙමෙයි වුණාට ඒක තමයි එයාලගෙ යතාර්ථය!
එතනදි එයාලට පේන දැනෙන සහ ඒ ඇහෙන දේ ඔස්සේ එයාලා ක්රියාත්මක වෙනවා. Behaviors වෙනස් වෙනවා. සමහර විට ඔයාල දැකලා ඇති සමහරු යමක් දිහා බලාගෙන තනියම කතා කරනවා. සමහර විට මැරුණු මිනිස්සු එයාලා එක්ක කතා කරනවා කියලා කියනවා.
එතකොට Delusions කියන්නෙ වැරදි විදියට අපේ හිතට එන thoughts පිළිබඳ විශ්වාසය. උදාහරණයක් විදියට මේ රෝගියෙක්ට හිතෙන්න පුලුවන් එයා තමයි ඊළඟට බුදු වෙන්න ඉන්න කෙනා කියලා. ඉන් පස්සෙ එයාල හැසිරෙන්නෙ, ඒ විදියට. ඒ වගෙම අනෙක් අය එයාලට ඒ විදියට සලකයි කියලා එයාල බලාපොරොත්තු වෙනවා. එතනින් තමයි ගැටුම ආරම්භ වෙන්නෙ
ඉතින් මීට අමතරව එයාලගෙ aggressive behaviors, abnormal sexual desires වගේ දේවල් දකින්නත් පුලුවන්. මේ හා සමාන රෝග ලක්ශණ දක්වන තවත් මානසික ලෙඩ රෝග ගණනාවක් තියෙන නිසා එක රෝග ලක්ශණයක් මත depend වෙලා අපිට කියන්න බෑ මේ schizophrenia කියලා. Diagnosis එක සිදු කරන්නේ අනිවාර්යෙන්ම Consultant කෙනෙක්.
ඉතින් ඔයාගෙ පවුලෙ කෙනෙක්ට, හිතවතෙක්ට මෙහෙම රෝග ලක්ශණ තියෙනවා නම් ඔයා කරන්න ඕනෙ psychiatrist කෙනෙක් ළඟට යන එක.!
ඔයාගේ ලිපිය කියෙව්වාම මට මතක් වුණා අපේ අම්මව, අපේ අම්ම අවසාන කාලේ මගේ නංගි ළග හිටියේ. අම්ම එයාට දොස් කියනවලු 3 wheel කාරයෙක් එක්ක සම්බන්ධ කම් පවත්වනවා කියල. ඇයි දුවේ ඔහොම කරන්නේ අපේ පවුලේ කිසි කෙනෙක් එහෙම හැසිරිලා නෑ කියල. ඉතින් නංගි අපි එක්ක එහෙම කියල හිනා වෙනවා. ඇත්තටම එහෙම එකක් තිබිල නැහැ . දොස්තර කෙනෙකුට පෙන්නුවම බෙහෙත් වගයක් දීල ඒවා බීව වෙලේ ඉදල අම්ම හරි අමුතුයි. නිකන් නිදි මතෙන් වගේ කියල නංගි ඒක නවත්වල. හැබයි එහෙම කාලයක් කියවල ඒක නවත්වල දාල තිබුණ. දැන් නම් අම්ම මේ ලෝකේ නැහැ. මට දැනුයි තේරෙන්නේ මොකක්ද වෙලා තියෙන්නේ කියල.