داده‌های شخصی کاربران و عملکرد شرکت‌های بزرگ

در ماه‌های اخیر، یک اتفاق باعث شد که توجه تمام تحلیلگران در سراسر جهان به مسئله‌ی حجم عظیم داده‌های شخصی که شرکت‌های بزرگ جمع‌آوری می‌کنند، جلب شود: شرکت کمبریج آنالیتیکا که طرف قرارداد با شرکت فیس‌بوک بود، از داده‌های حدود ۵۰ میلیون نفر از مردم آمریکا برای آنالیز رفتار آنها در رابطه با انتخابات ریاست‌جمهوری استفاده کرد. این پدیده باعث سروصدایی در سرتاسر جهان شد و بسیاری از کاربران فیس‌بوک احساس کردند که حریم خصوصی آنها نقض شده است. ازاین‌رو، موج بزرگی برای خارج شدن از فیس‌بوک در سراسر جهان به راه افتاد.

با این حال، شایان توجه است که تنها شرکت فیس‌بوک نیست که به داده‌های شخصی کاربران دسترسی دارد. به‌عنوان مثال، شرکت گوگل از طریق محصولات مختلف خود، هر ماه بیش از یک میلیارد کاربر فعال دارد و داده‌های تمام فعالیت‌های آنلاین آنها در اختیار این شرکت قرار می‌گیرد.

اکنون این سؤال مهم مطرح شده است که شرکت‌های بزرگ با داده‌های شخصی کاربران چه می‌کنند و در آینده چه استفاده‌هایی از این داده‌ها به عمل خواهند آورد؟

به‌عنوان مثال، دستیار گوگل می‌تواند قرار‌های شخصی کاربران را برنامه‌ریزی کند، نقشه‌های گوگل پیشنهادات سفارشی به افراد ارائه می‌کند، و اپلیکیشن ایمیل گوگل حتی این قابلیت را دارد که جملات شما را در نیمه تمام کند و بقیه‌ی جمله را به شما پیشنهاد نماید!

تمام اینها نشان می‌دهد که گوگل تا چه حد به داده‌های شخصی کاربران دسترسی دارد، به‌طوری‌که حتی می‌تواند رفتار آینده‌ی آنها را پیش‌بینی کند.

موتور جستجوی گوگل و سیستم عامل اندروید باعث شده است که گوگل اطلاعات گسترده‌ای درباره‌ی رفتار هر کدام از افراد به دست آورد. البته این شرکت سیاست حریم خصوصی خود را با کمال شفافیت بیان کرده است. اما این سؤال مطرح است که آیا این سیاست با عمل تطابق دارد یا خیر؟ کما اینکه در مورد شرکت فیس‌بوک هم کاربران ابتدا سیاست حریم خصوصی را مورد تأیید قرار داده بودند؛ اما پس از مشخص شدن قضیه‌ی کمبریج آنالیتیکا، بسیاری از کاربران ابراز نارضایتی کردند.

هرچه کاربران از خدمات و محصولات گوگل بیشتر استفاده کنند، این شرکت داده‌های بیشتری درباره‌ی کاربران به دست می‌آورد. به‌عنوان مثال، محصولاتی مانند جیمیل، سیستم عامل اندروید در گوشی‌های تلفن همراه، اپلیکیشن و وب‌سایت یوتیوب، گوگل درایو، و موتور جستجوی گوگل، همه‌ی اینها محصولاتی هستند به داده‌های شخصی کاربران دسترسی پیدا می‌کنند.

گوگل به ازای داده‌های شخصی که جمع‌آوری می‌کند، بیشتر خدمات و ابزارهای خود را به رایگان در اختیار کاربران قرار می‌دهد، و همان داده‌ها به این شرکت امکان می‌دهد که آگهی‌های بازرگانی کاملاً هدفمندی را برای کاربران نمایش دهد. به‌طوری‌که درآمد این شرکت از تبلیغات تنها در سه‌ماهه‌ی اول سال ۲۰۱۸ بالغ بر ۳۱٫۲ میلیارد دلار بود.

درباره‌ی شرکت گوگل، همچنان که خود این شرکت اعلام کرده است، حتی محتوای ایمیل کاربران نیز جستجو می‌کند و مورد تجزیه و تحلیل قرار می‌دهد—هم برای اینکه بتواند هرزنامه‌ها و ایمیل‌های مضر را شناسایی کند، و هم برای اینکه بتواند آگهی‌های هدفمندی را برای کاربران نمایش دهد.

نکته‌ای که باید در نظر داشت، این است که بسیاری از شرکت‌ها این توانایی را به کاربر می‌دهند که مشخص کند چه داده‌هایی را در اختیار این شرکت‌ها قرار می‌دهد. همچنین می‌تواند در زمان مورد نیاز، داده‌های شخصی را حذف کند. بنابراین، روشن است که کاربران باید به حریم خصوصی خود توجه داشته باشند و همیشه آگاه باشند که چه داده‌هایی را در اختیار شرکت‌های بزرگ قرار می‌دهند.