İlber Ortaylı Seyahatnamesi
İlber Ortaylı’yı tanımayanımız yoktur elbette. Ancak onu salt bir tarihçi olarak değil de bir seyyah bir anlatıcı kisvesinde bana gösteren kitabı Seyahatnamesi oldu. Özellikle İlber Hocanın bizi televizyon başına kilitleyen dur durak bilmeden anlattığı ve hatta bazen fazla detaya geçerek kültür ve bilgisiyle bizi cahil bıraktığı uykusuz geceleri ben de geçirdim. Şimdi ise sadece tarih kitapları dışında diğer kültürlerin tarihlerini kültürlerini yaşayış biçimlerini bize anlattığı mükemmel bir kitap edindim.
İlber Hoca bu seyahatnamesi bizi evliya çelebinin ki bir dünya turuna çıkartıyor. Özellikle zaman içerisinde tarihi ve kültürüyle iç içe geçtiğimiz komşu medeniyetler ve günümüzde hep merak ettiğimiz uzak medeniyetleri açıklayışında ki akıcılık ve sözcükleri kullanışında ki ahenk bambaşka bir tarih dersi niteliğinde.
Kesinlikle sıkıcı değil hatta alakası yok. İlber Ortaylı, kelimelerini kullanırken gereksiz detaylardan uzak durarak zaten ağır olabilecek bir konuyu daha da ağırlaştırmamış ki çok iyi yapmış. Kitabın da bahsettiği ülkeleri ise tasvirden mümkün olduğunca kaçınması dikkatimi çekti aksine o ülkenin tarihi, kültürü ve yaşayışı hakkında bolca bilgi vermiş. Bu şekilde de bana inanılmaz bir kıyas yapabilme fırsatı sunmuş oldu
Birçok kitabın tanıtımında sadece şişirilmiş ve olduğundan fazlasını vaat eden cümleler okumaya alışkınızdır. Ama bu kitapta ne yazıyorsa fazlasıyla bana kattığını ifade edebilirim. Dünyanın her yerinden hatta her zaman diliminden tarihsel ve kültürel motifleri Ortaylı’nın anlatımında ki mükemmellik ile keşfetmiş oldum. Bir an için Japonya’nın imparatorluk çağlarında, kah orta çağın bitişinde ya da Osmanlının en şaşaalı dönemlerinde. Bütün bunları yerinde ve kaynağında bir anlatımla hocadan okumak aynı zamanda bir tarih kitabından öte bir seyahat kitabı okumamı da sağladı. Ancak bu kitap sadece bu zamanda değil tarihin en debdebeli zamanlarında en büyük medeniyetlerin beşiğinden saraylarına kadar beni götürdü.
Bu yüzden siz de benim gibi tarih meraklısı iseniz ve okumakla birlikte öğrenmekten zevk alıyorsunuz kesinlikle okumanızı tavsiye ederim