Blok Zinciri Nedir ?

cpxturk-destek (66)in #cointurk • 8 years ago

Öncelikle blok zincirinden bahsedelim. Blok zinciri çok genel bir ifadedir. Blok zinciri teknolojisinin gelecekte insanlığa sunacağı hizmetler saymakla bitmez ancak her blok zinciri teknolojisine sahip şey iyidir ya da mükemmeldir diyemeyiz. Bizim şimdiye kadar gördüklerimiz buz dağının sadece görünen kısmı. Blok zincirinden bahsederken sürekli genel konuşuyoruz. Aslında blok zincirini kullanan her ürün aynı şeyi kullanmaz sadece aynı mantığı kullanır. Bu mantık (blok zinciri) sonucunda elde edilecek şeyin ne olduğu ne kadar kullanışlı olduğu zinciri oluşturan blokların ele alınıp incelenmesiyle anlaşılabilir. Mesela çok elektrik tüketmesiyle eleştrilenBitcoin'in elektriği tüketme nedeni blokların oluşması için çözülen şifrelere harcamasıdır.

PoW VS PoB

<tablestyle="width: 611px;"> <thstyle="width: 480px;">

_{görselin alındığı site}

Blokların içeriğini ve kayıtların işleyişini daha iyi anlamanız için Bitcoin blok zinciri ve Steem blok zincirini kaşılaştıralım. BitcoinProof of Work sonucu üretilir, SteemProof of Brain (ve DPoS) sonucu üretilir. PoW'da bilgisayarlar blokları onaylamak için şifreleri çözer, blok oluşur ve Bitcoin üretilmiş olur. İnsan eli, gözü, kulağı değmeden ve bolca elektrik kullanılarak üretilir yani. Steem'i ortaya çıkaran PoB'da ise insanların gördükleri, okudukları, dinledikleri şeylere verdikleri upvote blok içinde kaydolup şahitler tarafından onaylanınca ortaya bir miktar ödül çıkar. Çıkan ödül şahitlere (witness) verilir.

PEKİ BLOKLARA NELER KAYDEDİLİYOR

<tablestyle="width: 611px;"> <thstyle="width: 480px;">

_{görselin alındığı site}

Neredeyse bütün kripto paraların blok zincirlerini oluşturan bloklarda sadece adreslerden diğerlerine yapılan para transferleri varken Steem bloklarına sadece cüzdanlarımızdan çıkanlar ya da cüzdanlarımıza girenler tutulmaz; yapılan yorum, atılan bayrak, silinen post, verilen witness oyu... Her şey bir transaction olarak kayıt altına alınır. Bu kayıt altına alınanlar bir blok oluşturduktan sonra işi biten blok artık değiştirilemez, yeni blok çoktan başlamış olur. Mesela yanlış bir adrese BTC gönderirseniz işlemi geri almanız imkansızdır çünkü değiştirilemez bir şekilde blokta kaydedilir, Steem blok zincirinde de sadece para alışverişi olmayan bazı işlemlerimizi geri alabilir veya düzenleyebiliriz. Örneğin henüz hiç upvote ve yorum almamış bir post veya yorum silinebilir ama 1 tane upvote/yorum alması bile geri silinemez hale getirir, 7 güne kadar değişim imkanı devam eder ve 7 gün sonunda artık değiştirmek de mümkün olmaz. Bunların hepsi ekosistemin devamlılığını sağlayabilmek için bloklarda tutulur. Burada yanlış anlamamanız gereken bir nokta var: bir postu silmeniz veya yeniden düzenlemeniz blok içinde de baştan ele alınmaz, yani arayüzde silinen bir post görünmez ama blok zincirinde o postun silinmeden/değiştirilmeden önceki halini bulabilirsiniz. Steemit, Busy, Dlive, Dngo gibi platformlar sadece kullanıcı arayüzleridir, arkaplanda dönenleri göstermeyip görünmesi istenen şekilde gösterirler hesapları. Bu platformlar son halini gösterirken arkaplanda olan şeyleri yayınlayan explorer sitelerde silinen, geri alınan, düzenlenen işlemlerin kayıtlarına ve eski hallerine ulaşabilirsiniz.

BAZI EXPLORER SİTELERİ

Explorer siteleriyle uğraşmak bazılarımız için çok kafa karıştırıcıyken bazılarımıza bu siteleri incelemek zevk verir. Çok fazla explorer vardır. Genelde witnesslarınarkaplanda olanları da önplana çıkarmak için daha kullanışlılarını yapmak için uğraştıkları sitelerdir. Hepsinin birbirinden farklı kullanım kolaylığı ve alanı olabilir. Konumuz olan bloklar genelde witnessların ilgi alanı olduğu için sadece bloklara odaklanmış ve güzel görünümü için uğraşılmış bir site aramayın. Blokları en net şekilde https://steemd.com/ sitesinden görürsünüz. İsterseniz blok blok ayrı ayrı da inceleyebilirsiniz sadece bir postu da inceleyebilirsiniz bu siteden. Konusu geçmişken kullanabileceğiniz başka explorer siteler: